MUNDOBASKET

H προϊστορία της Εθνικής Ελλάδας στο Παγκόσμιο Κύπελλο

Το χρονικό των επιτυχιών και αποτυχιών της γαλανόλευκης από το 1986 μέχρι και σήμερα.

Επιμέλεια: Αλέξανδρος Μεταξάς | benchwarmer@basketstories.net

Δημοσιεύτηκε: 21/08/2019 19:36

Είναι γεγονός ότι η Εθνική μας ομάδα μπάσκετ έχει μία μακρά ιστορία άγνωστη σε πολλούς (με αποκορύφωμα το χάλκινο μετάλλιο στο Ευρωμπάσκετ του 1949), όμως όσον αφορά τα Μουντομπάσκετ η ιστορία της αρχίζει αρκετά πρόσφατα, με πρώτη της συμμετοχή το 1986. Μέχρι τότε, οι θέσεις για ευρωπαϊκές ομάδες σε κάθε διοργάνωση ήταν ελάχιστες (4-5 το πολύ), με την χώρα μας είτε να μην έχει τα μέσα καν να δηλώσει συμμετοχή (για παράδειγμα στις διοργανώσεις της δεκαετίας του ‘50 στην Λατινική Αμερική), είτε να αποτυγχάνει στα προκριματικά των δεκαετιών ‘60 και ‘70. Για να αλλάξουν τα δεδομένα, θα έπρεπε να συμβεί το κοσμο-ιστορικό γεγονός της άφιξης του Νίκου Γκάλη από τις ΗΠΑ, όπως και μία σειρά από άλλα πράγματα, τα οποία οδήγησαν σε μία μυθική νίκη από όλες τις απόψεις με 130-126 το 1985 επί των Γάλλων στο Εκκεντρεβίλ, η οποία και μας έφερε για πρώτη φορά σε ένα Παγκόσμιο πρωτάθλημα, αυτό του 1986 στην Ισπανία.



Η αρχή εκεί θα είναι ιδανική. Νίκη 110-81 επί του Παναμά, με τον Νίκο Γκάλη να πετυχαίνει 53 πόντους, σε ένα ρεκόρ που ακόμα στέκει στην ιστορία του ελληνικού μπάσκετ. Τη 2η αγωνιστική η χαρά και οι προσδοκίες θα πολλαπλασιαστούν: νέα νίκη 87-84 απέναντι στη Γαλλία, με την ομάδα να αποδεικνύει ότι η πρώτη της συμμετοχή σε ένα Παγκόσμιο πρωτάθλημα δεν θα είναι τυπική. Την 3η αγωνιστική θα βρεθεί απέναντι στους διοργανωτές και θα χάσει μία εκπληκτική ευκαιρία να σοκάρει τον μπασκετικό κόσμο, χάνοντας τελικά με 87-86. Τα επόμενα δύο αποτελέσματα (εύκολη ήττα από τη Βραζιλία του Όσκαρ Σμιντ και εύκολη νίκη με τη Νότιο Κορέα) θα είναι τα αναμενόμενα, με την Ελλάδα να οδηγείται στη δεύτερη φάση των ομίλων.

Εκεί θα ξεκινήσει με μία ακόμη αναμενόμενη ήττα απέναντι στη Σοβιετική Ένωση, στη συνέχεια όμως έρχεται το σοκ: απανωτές ήττες από Κούβα και Ισραήλ θα μας φέρουν εκτός οχτάδας, στους αγώνες κατάταξης 9-12. Εκεί θα καταλάβουμε τελικά την 10η θέση, σε μία διοργάνωση που μόνο αποτυχημένη δεν μπορεί να θεωρηθεί με τα δεδομένα της εποχής. Μην ξεχνάμε και την απουσία του Παναγιώτη Φασούλα, του μοναδικού ψηλού εκείνης της εποχής που, παρά την απειρία του τότε, μπορούσε να κοιτάξει στα μάτια αντιπάλους παγκόσμιου επιπέδου. Αυτό που μένει φυσικά από τότε είναι η πρώτη θέση των σκόρερ για τον Νίκο Γκάλη (337 πόντοι σε 10 ματς), όπως βέβαια και η αίσθηση ότι κάτι σπουδαίο θα μπορεί να έρθει κάποια στιγμή στο ελληνικό μπάσκετ, ίσως και αρκετά σύντομα...





Τέσσερα χρόνια αργότερα, η διοργάνωση διεξάγεται στην Αργεντινή, με την Εθνική φυσικά παρούσα, μετά τις πρωτόγνωρες επιτυχίες του 1987 και 1989. Η απουσία όμως του Νίκου Γκάλη λόγω τραυματισμού θα χαμηλώσει ασφαλώς τον πήχη, με την ομάδα πάντως να είναι αποφασισμένη να δώσει ό,τι καλύτερο μπορεί, προεξάρχοντος του αρχηγού της Παναγιώτη Γιαννάκη. Αυτό θα φανεί περίτρανα στην πρεμιέρα, όπου οι ΗΠΑ θα χρειαστούν την παράταση (και μία τρελή φάση στο τέλος της κανονικής διάρκειας με Παταβούκα-Γαλακτερό) ώστε να λυγίσουν την ομάδα μας. Η αντίδρασή μας όμως θα είναι άμεση: νίκες με Ισπανία 102-93 και Κορέα 119-76 (!) και πρόκριση στις 8 καλύτερες ομάδες του κόσμου για πρώτη φορά στην ιστορία μας. Στον νέο όμιλο εκεί όμως, τα εμπόδια των Γιουγκοσλάβων και Σοβιετικών (των ομάδων που θα αναμετρηθούν και στον τελικό δηλαδή) θα είναι ανυπέρβλητα.. Θα νικήσουμε όμως την Βραζιλία με 103-88 στο ρεκόρ πόντων του Παναγιώτη Γιαννάκη με την Εθνική (38), προχωρώντας έτσι στις θέσεις 5-8 όπου θα καταταγούμε στην τιμητικότατη έκτη θέση, με τον Γιαννάκη να πετυχαίνει 205 πόντους σε 8 ματς, τρίτος στο τουρνουά.





Το 1994 η διοργάνωση διεξάγεται στον Καναδά με έντονο το ελληνικό στοιχείο στις κερκίδες και τις ελπίδες για διάκριση να είναι αρκετές. Λίγες μέρες πριν το τζάμπολ όμως, ένα επεισόδιο του Παναγιώτη Φασούλα με τον Ευθύμη Κιουμουρτζόγλου θα φέρει στην έξοδο τον προπονητή της ομάδας και ως αντικαταστάτη του τον Μάκη Δενδρινό. Η αρχή πάντως θα είναι εξαιρετική: νίκες με Γερμανία και Αίγυπτο, με την ήττα από το Πουέρτο Ρίκο να μην στερεί από την Εθνική μας την πρώτη θέση στον όμιλο της πρώτης φάσης. Στη δεύτερη φάση υπάρχει νέος όμιλος όπου το πιο κρίσιμο ματς είναι σαφώς το πρώτο χρονικά. Απέναντι στον Καναδά, το παιχνίδι θα κρατήσει άγρυπνους τους περισσότερους μπασκετικούς στην Ελλάδα: η νίκη μας με 74-71 θα μας φέρει με το ένα πόδι στην τετράδα, καθώς και στην πρόκριση στους πρώτους Ολυμπιακούς της ιστορίας μας. Αυτά θα επιβεβαιωθούν με την εύκολη νίκη επί της Κίνας, ενώ η συντριβή από την Κροατία δεν θα χαλάσει ιδιαίτερα το κλίμα. Η Εθνική μας είναι στην τετράδα του κόσμου, όπου καλείται να αντιμετωπίσει την Dream Team II. Το αποτέλεσμα προδιαγεγραμμένο, κρατάμε όμως το σημείο που προηγηθήκαμε με 17-14 (σήμερα ίσως φαίνεται αστείο αλλά ήταν ιστορικό για την εποχή και τα ονόματα του αντιπάλου) καθώς και ότι γίναμε η πρώτη ομάδα που κράτησε τους σταρ του ΝΒΑ κάτω από τους 100 πόντους. Τα δυσάρεστα ήταν ότι στον άλλο ημιτελικό η Ρωσία έκανε την έκπληξη κερδίζοντας τον κακό μας δαίμονα Κροατία, η οποία τελικά μας άφησε εκτός μεταλλίων στην τέταρτη θέση κερδίζοντας εύκολα με 78-60 στον μικρό τελικό...





Το 1998 η διοργάνωση φιλοξενείται για πρώτη φορά στη χώρα μας. Οι προσδοκίες πολύ υψηλές, ακόμα υψηλότερες μιας που οι παίκτες του ΝΒΑ (για τις ΗΠΑ αλλά και για άλλες χώρες) απουσιάζουν λόγω του lock out. Στον πάγκο της Εθνικής μας βρίσκεται πλέον ο Παναγιώτης Γιαννάκης, ενώ και το ρόστερ έχει υποστεί μεγάλη ανανέωση, με μόνο τον Παναγιώτη Φασούλα άνω των 30 ετών, ενώ υπάρχουν και πολλοί παίκτες από την ομάδα των Εφήβων που πριν τρία χρόνια είχε κατακτήσει την κορυφή του κόσμου. Ο πρώτος γύρος θα είναι εξαιρετικός: τρεις ισάριθμες νίκες στα ματς με Καναδά, Ιταλία και Σενεγάλη και ο στόχος του μεταλλίου είναι πλέον εμφανής. Στον όμιλο του δεύτερου γύρου τα πράγματα αλλάζουν λίγο όμως. Μετά τη νίκη με το Πουέρτο Ρίκο, δύο ήττες από Ρωσία και Σερβία-Μαυροβούνιο μας φέρνουν στην τρίτη θέση του ομίλου και απέναντι στην Ισπανία στον προημιτελικό, μία Ισπανία που είχε ρεκόρ 5-1 στην διοργάνωση, με τη μόνη ήττα της να είναι από τις ΗΠΑ με μόλις 2 πόντους διαφορά.

Αυτό το ματς όμως δεν μπορούσε να χαθεί, παρά το εμφανές άγχος όλων: με την βοήθεια των 18000 φιλάθλων στο ΟΑΚΑ επικρατούμε των Ισπανών με 69-62 και παίρνουμε για μία ακόμη φορά το εισιτήριο για την τετράδα του κόσμου. Αντίπαλός μας εκεί οι Γιουγκοσλάβοι (Σερβία-Μαυροβούνιο) και παρόλο που θα προηγηθούμε μέχρι και με 12 πόντους διαφορά στο 29', θα χάσουμε μοναδική ευκαιρία να προκριθούμε στον τελικό, γνωρίζοντας τελικά την ήττα με 78-73. Στο μικρό τελικό, απογοητευμένοι, θα χάσουμε άλλη μία ευκαιρία, με την ήττα με κάτω τα χέρια από τις ΗΠΑ, σε μία διοργάνωση που ήταν εντελώς στα μέτρα μας μέχρι και για την κορυφή.





Μετά το σοκ της απουσίας από τη διοργάνωση του 2002, επιστρέφουμε στα Μουντομπάσκετ του 2006 στην Ιαπωνία, ως πρωταθλητές Ευρώπης μετά τον θρίαμβο του Βελιγραδίου την προηγούμενη χρονιά. Το ρόστερ είναι κατά τα 11/12 αυτό του Ευρωμπάσκετ (με την τριάδα Παπαλουκά-Διαμαντίδη-Σπανούλη να δίνει τον τόνο) και την πολύτιμη προσθήκη του Σοφοκλή Σχορτσανίτη, υπό την καθοδήγηση φυσικά του Παναγιώτη Γιαννάκη. Η πρεμιέρα με το Κατάρ θα είναι αρχικά μουδιασμένη αλλά θα έρθει η νίκη με 84-64, για να αρχίσουν στην συνέχεια οι μεγάλες νίκες σε ντέρμπι: 81-76 τη Λιθουανία στην παράταση, 72-69 την Αυστραλία με τα δύο συνεχόμενα τρίποντα στο τέλος, 91-80 τη Βραζιλία στο ματς που ο Νίκος Ζήσης συνάντησε τους αγκώνες του Βαρεχάο και τέλος 76-69 την Τουρκία για να κλείσουμε αήττητοι σε έναν πολύ ανταγωνιστικό όμιλο. Το ματς της φάσης των "16" θα είναι διαδικαστικό με την Κίνα, για να φτάσουμε στον προημιτελικό με την Γαλλία.

Εκεί δεν θα χρειαστεί κανένα θρίλερ όπως ένα χρόνο νωρίτερα και θα επιβεβαιώσουμε απλά το στάτους μας ως καλύτερη ομάδα κερδίζοντας με 73-56. Στον ημιτελικό βρισκόμαστε απέναντι στις αναδιοργανωμένες ΗΠΑ, των Λεμπρόν Τζέιμς κλπ. Οποιαδήποτε περαιτέρω αναφορά σε αυτό το ματς θα είναι περιττή, μόνο ο τελικός του 1987 μπορεί να συγκριθεί με αυτό. Δυστυχώς η περιρρέουσα ατμόσφαιρα θα είναι τέτοια που δεν θα μπορέσουμε να διαχειριστούμε την μεγαλύτερη πρόκληση όλων, αυτήν του τελικού όπου θα χάσουμε με κάτω τα χέρια από τους Ισπανούς… Παραμένει βέβαια μία τεράστια επιτυχία για το ελληνικό μπάσκετ και το μοναδικό μας μετάλλιο ως τώρα σε μία παγκόσμια διοργάνωση.





Το 2010 στην Τουρκία η ομάδα μας έχει αλλάξει αρκετά. Στον πάγκο βρίσκεται ο Γιόνας Καζλάουσκας, ενώ σημαντικοί παίκτες από την ομάδα του 2005-2006 έχουν αποχωρήσει. Αυτό που δεν έχει αλλάξει είναι οι ελπίδες για κάτι καλό, μιας που πηγαίνουμε στη διοργάνωση ως κάτοχοι του χάλκινου μεταλλίου από το Ευρωμπάσκετ της προηγούμενης χρονιάς. Η προετοιμασία πάντως θα είναι επεισοδιακή, είναι η χρονιά του αλήστου μνήμης Ελλάδα-Σερβία στο Ακρόπολις, την στιγμή μάλιστα που η ομάδα έδειχνε σε εκπληκτική κατάσταση σε όλα τα προηγούμενα ματς… Η αρχή στους ομίλους του Μουντομπάσκετ θα είναι όμως καλή, με τις νίκες απέναντι σε Κίνα και Πουέρτο Ρίκο να διασφαλίζουν την πρόκριση στους "16". Στη συνέχεια έρχεται η ήττα από τους διοργανωτές Τούρκους και έπειτα από μία εύκολη νίκη απέναντι στην Ακτή Ελεφαντοστού οδηγούμαστε στο τελευταίο ματς των ομίλων απέναντι στη Ρωσία, όπου χρειαζόμαστε τη νίκη για να αποφύγουμε στη φάση των "16" τους πρωταθλητές Ευρώπης Ισπανούς. Θα εμφανιστούμε όμως κατώτεροι των περιστάσεων και θα ηττηθούμε με 69-73, με την διαφορά να είναι μεγαλύτερη σε όλο το ματς. Στο νοκ-άουτ λοιπόν μας περιμένει η πολύ δυνατή Ισπανία, όπου αναλογικά με τη δυναμική του αντιπάλου θα κάνουμε το καλύτερό μας παιχνίδι στο τουρνουά, αλλά δεν θα είναι αρκετό. Ήττα με 72-80 και πρόωρος αποκλεισμός από μία μεγάλη διοργάνωση μετά από αρκετά χρόνια.



To 2014 η Εθνική μας ταξιδεύει στην Ισπανία χωρίς να είναι πλέον από τα μεγάλα φαβορί, προερχόμενη από απανωτές αποτυχίες και έχοντας να διαχειριστεί σημαντικές απουσίες στο ρόστερ της. Η φάση των ομίλων πάντως θα εξελιχθεί ιδανικά, με την ομάδα του Φώτη Κατσικάρη να εκμεταλλεύεται την βατή κλήρωση. Πέντε νίκες σε ισάριθμα ματς, απέναντι σε Σενεγάλη, Φιλιππίνες, Πουέρτο Ρίκο, Κροατία και Αργεντινή, χωρίς μάλιστα να κινδυνέψει σε κανένα από αυτά. Πρώτα βιολιά της Εθνικής είναι πλέον οι Καλάθης, Πρίντεζης και Μπουρούσης, ενώ στο ρόστερ υπάρχει και ένα 19χρονο παιδί που μόλις ένα χρόνο πριν είχε γίνει draft στο ΝΒΑ, ο Γιάννης Αντετοκούνμπο. Στους "16" θα βρεθούμε αντιμέτωποι με την πολύ δυνατή Σερβία, η οποία είχε έρθει μόλις τέταρτη στον πολύ δύσκολο όμιλό της. To ματς θα είναι πραγματικό ντέρμπι για ένα ημίχρονο, στο δεύτερο όμως οι Σέρβοι θα ξεφύγουν και θα επικρατήσουν εύκολα με 90-72, για να φτάσουν στη συνέχεια μέχρι τον τελικό της διοργάνωσης. Η Ελλάδα λοιπόν θα μείνει για δεύτερο συνεχόμενο Μουντομπάσκετ εκτός οχτάδας, σε μία δεκαετία (2010s) που ακόμα μέχρι σήμερα είναι σίγουρα η χειρότερή μας από την έκρηξη του 1987 και μετά, σε επίπεδο επιτυχιών...