';
?>
We feel devotion
DataCenter
ELFantasist
Θεωρία των καταστροφών
Δύσκολες μέρες στην Ουτοπία, με τον Φαντασιόπληκτο να αναλύει τη θεωρία των καταστροφών στα κοινωνικά συστήματα.
Δημοσιεύτηκε: 07/03/2023 12:10
Ο Φαντασιόπληκτος ντύνεται δαιμόνιος επιθεωρητής και μεταβαίνει με αερόστατο στη μακρινή Ουτοπία, προκειμένου να εξιχνιάσει το μυστήριο της εξαφάνισης του ξακουστού μάνατζερ Τζόρντι. Στις νέες του περιπέτειες θα συναντήσει Λαιστρυγόνες, Κύκλωπες και τον Θυμωμένο Ποσειδώνα.
Μια φορά κι έναν καιρό στην θρυλική Ουτοπία, ένας τρελός επιστήμονας ισχυριζόταν ότι είχε εφεύρει μια «επαναστατική» μηχανή, που θα άλλαζε μια για πάντα τον τρόπο που οι άνθρωποι έβλεπαν τον κόσμο. Την ονόμασε «μηχανή καταστροφών»! Στην πραγματικότητα, η «εφεύρεση» αυτή δεν ήταν παρά ένας απλός τροχός, που περιστρεφόταν ελεύθερα και ανεμπόδιστα, χρησιμοποιώντας διάφορες μορφές ενέργειας. Όταν όμως σημειωνόταν η παραμικρή εξωγενής παρέμβαση, τότε το σύστημα αναπηδούσε σαν τρελό, έχοντας χάσει την αρχική ισορροπία και αναζητώντας μια νέα.
Ο τροχός του τρελού επιστήμονα συμβολίζει ένα κοινωνικό σύστημα. Πέρα από «κανονικές» περιόδους, μια κοινωνία διέρχεται κατά καιρούς και «επαναστατικές» φάσεις που αποτελούν σημεία ασυνέχειας της εξέλιξής της. Συνήθως με αφορμή ένα εμπρηστικό γεγονός που πυροδοτεί την κοινωνική οργή, οι πολίτες υφίστανται μια «ριζική μεταστροφή», υιοθετούν εντελώς νέα οπτική, ένα νέο «κοσμοείδωλο», ασύμβατο με το μέχρι τότε καθιερωμένο. Μια τέτοια φάση αποτελεί μια «επανάσταση» στον τρόπο πρόσληψης της πραγματικότητας, ένα νοητικό άλμα. Χαρακτηριστικά ιστορικά παραδείγματα μιας τέτοιας μεταστροφής θα μπορούσαν να θεωρηθούν ο γαλλικός Μάης του '68 και η εξέγερση του Πολυτεχνείου στη χώρα μας.
Η Θεωρία Καταστροφών περιγράφει και ερμηνεύει τα φαινόμενα ασυνέχειας, δηλαδή τις απότομες μεταβολές σε κοινωνικά συστήματα, ασυνέχειες που αποδίδονται εδώ με τον όρο «καταστροφές». Πολλές από αυτές τις ασυνέχειες σχετίζονται με το λεγόμενο «φαινόμενο κατωφλίου»: ένα σύστημα εξελίσσεται ομαλά, μέχρι που κάποια από τις παραμέτρους του ξεπερνά μια οριακή τιμή-κατώφλι. Τότε συμβαίνει μια «καταστροφή» και η συμπεριφορά του συστήματος αλλάζει ριζικά, κατά τρόπο που δεν προβλεπόταν από τη μέχρι τότε «ομαλή» εξέλιξή του. Οι μετέπειτα εξελίξεις είναι μη προβλέψιμες, αλλά και μη αναστρέψιμες.
Τέμνονται οι παράλληλες πορείες;
Τέμνονται
Όμως
Το σημείο τομής τους
Συσσωρεύει μεγάλη ενέργεια.
Είδαμε το είδωλο του κράτους στον καθρέφτη
Και μας τρόμαξε
Για μία ακόμη φορά.
Μια φορά κι έναν καιρό στην θρυλική Ουτοπία, ένας τρελός επιστήμονας ισχυριζόταν ότι είχε εφεύρει μια «επαναστατική» μηχανή, που θα άλλαζε μια για πάντα τον τρόπο που οι άνθρωποι έβλεπαν τον κόσμο. Την ονόμασε «μηχανή καταστροφών»! Στην πραγματικότητα, η «εφεύρεση» αυτή δεν ήταν παρά ένας απλός τροχός, που περιστρεφόταν ελεύθερα και ανεμπόδιστα, χρησιμοποιώντας διάφορες μορφές ενέργειας. Όταν όμως σημειωνόταν η παραμικρή εξωγενής παρέμβαση, τότε το σύστημα αναπηδούσε σαν τρελό, έχοντας χάσει την αρχική ισορροπία και αναζητώντας μια νέα.
Ο τροχός του τρελού επιστήμονα συμβολίζει ένα κοινωνικό σύστημα. Πέρα από «κανονικές» περιόδους, μια κοινωνία διέρχεται κατά καιρούς και «επαναστατικές» φάσεις που αποτελούν σημεία ασυνέχειας της εξέλιξής της. Συνήθως με αφορμή ένα εμπρηστικό γεγονός που πυροδοτεί την κοινωνική οργή, οι πολίτες υφίστανται μια «ριζική μεταστροφή», υιοθετούν εντελώς νέα οπτική, ένα νέο «κοσμοείδωλο», ασύμβατο με το μέχρι τότε καθιερωμένο. Μια τέτοια φάση αποτελεί μια «επανάσταση» στον τρόπο πρόσληψης της πραγματικότητας, ένα νοητικό άλμα. Χαρακτηριστικά ιστορικά παραδείγματα μιας τέτοιας μεταστροφής θα μπορούσαν να θεωρηθούν ο γαλλικός Μάης του '68 και η εξέγερση του Πολυτεχνείου στη χώρα μας.
Η Θεωρία Καταστροφών περιγράφει και ερμηνεύει τα φαινόμενα ασυνέχειας, δηλαδή τις απότομες μεταβολές σε κοινωνικά συστήματα, ασυνέχειες που αποδίδονται εδώ με τον όρο «καταστροφές». Πολλές από αυτές τις ασυνέχειες σχετίζονται με το λεγόμενο «φαινόμενο κατωφλίου»: ένα σύστημα εξελίσσεται ομαλά, μέχρι που κάποια από τις παραμέτρους του ξεπερνά μια οριακή τιμή-κατώφλι. Τότε συμβαίνει μια «καταστροφή» και η συμπεριφορά του συστήματος αλλάζει ριζικά, κατά τρόπο που δεν προβλεπόταν από τη μέχρι τότε «ομαλή» εξέλιξή του. Οι μετέπειτα εξελίξεις είναι μη προβλέψιμες, αλλά και μη αναστρέψιμες.
Τέμνονται οι παράλληλες πορείες;
Τέμνονται
Όμως
Το σημείο τομής τους
Συσσωρεύει μεγάλη ενέργεια.
Είδαμε το είδωλο του κράτους στον καθρέφτη
Και μας τρόμαξε
Για μία ακόμη φορά.
