';
?>
We feel devotion
DataCenter
ELFantasist
Σκάκι και Τάβλι
Ο Φαντασιόπληκτος ανοίγει μια φιλοσοφική κουβέντα πάνω στις έννοιες του ρίσκου και της αβεβαιότητας στη ζωή και τα παιχνίδια.
Δημοσιεύτηκε: 14/10/2021 11:38
Ο Φαντασιόπληκτος είναι ένας φαντασιακός παίκτης που φτιάχνει μπασκετικές ιστορίες με ήρωες τους εκάστοτε παίκτες του στο Euroleague Fantasy. Οι προβλέψεις του είναι ουσιαστικά προφητείες που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα αυτοεκπληρωθούν. Στις περιπέτειές του, οποιαδήποτε ομοιότητα με αληθινά πρόσωπα, γεγονότα ή καταστάσεις δεν είναι τυχαία, είναι ηθελημένη.
Ξέρετε γιατί το σκάκι είναι το πιο ολοκληρωμένο επιτραπέζιο παιχνίδι; Επειδή δεν αφήνει τίποτα στην αβεβαιότητα. Ο παίκτης που διαθέτει τη δυνατότητα να προβλέπει τις κινήσεις και την στρατηγική του αντιπάλου, να διαβάζει δηλαδή το μυαλό του, θα αναδειχθεί με βεβαιότητα νικητής του παιχνιδιού. Έχετε ακούσει άραγε κανέναν στο σκάκι να καταριέται την τύχη του; Στο τάβλι αντίθετα τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά: η χρήση ζαριών βάζει ένα σημαντικό ποσοστό αβεβαιότητας στο παιχνίδι, με αποτέλεσμα να μιλάμε για «τύχη» ή για «γκαντεμιά» και να στολίζουμε με «κοσμητικά» επίθετα τον αντίπαλό μας για τις εξάρες που έφερε, ενώ εμείς παίζουμε με ασσόδυο. Στο τάβλι λοιπόν είναι πιο πιθανό να μας κερδίσει ένας χειρότερος παίκτης, γι' αυτό άλλωστε είναι ένα παιχνίδι πιο δημοφιλές και διασκεδαστικό από το σκάκι, το οποίο είναι εκνευριστικά στρατηγικό και προβλέψιμο.
Αντίστοιχα, στο νέο fantasy έχει αυξηθεί σε υπερθετικό βαθμό το στοιχείο της αβεβαιότητας, που σημαίνει ότι είναι λιγότερα αυτά που μπορούμε να προβλέψουμε στο παιχνίδι σε σχέση με προηγούμενες εκδόσεις του. Για να το θέσουμε πιο παραστατικά, το πρώτο fantasy ήταν σαν να παίζαμε μια παρτίδα σκάκι, το δεύτερο σαν μια παρτίδα stratego και τώρα μας έχουν βάλει να παίξουμε τάβλι. Και αυτό είναι συνάρτηση και της διακύμανσης των τιμών: στο πρώτο παιχνίδι άλλαζαν με βάση μια καλοζυγισμένη φόρμουλα που ήταν γνωστή από την αρχή στους παίκτες, στο δεύτερο με βάση μια κρυφή φόρμουλα για την οποία ωστόσο γνωρίζαμε ότι υπολογίζει κλιμακωτά την επίδοση των πέντε τελευταίων αγωνιστικών, για να φτάσουμε στο τρίτο παιχνίδι στο οποίο αφενός δεν ξέρουμε τη φόρμουλα, αφετέρου η τιμή μεταβάλλεται μόνο με βάση το σκορ του παίκτη στην υπό πρόβλεψη αγωνιστική. Προϋπολογισμός δηλαδή δεν μπορεί να υπάρξει, απλά κοιτάμε παθητικά τη ζημιά ή το κέρδος μετά το τέλος της κάθε αγωνιστικής, μέσα σε μια «πλήρη αβεβαιότητα για τα οικονομικά μας», που θα έλεγαν και οι αστρολόγοι.
Πάμε όμως να δούμε πως αντιδρούν οι άνθρωποι στην αβεβαιότητα με ένα πείραμα. Ας υποθέσουμε ότι έχουμε δύο δοχεία που περιέχουν 100 μπίλιες το καθένα, είτε μαύρες, είτε κόκκινες. Το πρώτο δοχείο περιέχει 50 κόκκινες και 50 μαύρες μπίλιες, ενώ στο δεύτερο δεν ξέρουμε την ακριβή κατανομή. Κλείνουμε λοιπόν τα μάτια και βυθίζουμε το χέρι μας σε ένα δοχείο. Αν τραβήξουμε μία κόκκινη μπίλια τότε κερδίζουμε 100 ευρώ. Ποιό δοχείο θα επιλέγατε; Αν σκέφτεστε όπως ο περισσότερος κόσμος, τότε θα βυθίζατε το χέρι σας στο πρώτο δοχείο. Ας ξαναπαίξουμε τώρα με τα ίδια δοχεία. Αυτή τη φορά κερδίζουμε 100 ευρώ αν τραβήξουμε μία μαύρη μπίλια. Ποιό δοχείο θα διαλέγατε τώρα; Πάλι το πρώτο, υποθέτω. Αλλά αυτό είναι παράλογο! Φαντάζομαι στην αρχή φοβηθήκατε ότι το δεύτερο δοχείο περιείχε λιγότερες από 50 κόκκινες μπίλιες, άρα αυτή τη φορά έπρεπε να διαλέξετε το δεύτερο δοχείο.
Αυτή η πλάνη ονομάζεται «το παράδοξο του Έλσμπεργκ» και έχει εμπειρική διαπίστωση: προτιμάμε τις γνωστές πιθανότητες (ρίσκο) από τις άγνωστες (αβεβαιότητα). Στη περίπτωση του ρίσκου, μπορούμε να ζυγίσουμε γνωστές πιθανότητες ώστε να αποφασίσουμε αν αξίζει να πάρουμε μία απόφαση ή αν το ρίσκο είναι υπερβολικά υψηλό. Δεν μπορούμε να κάνουμε το ίδιο και με την αβεβαιότητα, η οποία δεν μπαίνει σε ζυγαριά ούτε μπορεί να μετρηθεί στατιστικά. Ακούμε για παράδειγμα στις ειδήσεις ότι «υπάρχει 40% πιθανότητα να χιονίσει αύριο στις ορεινές περιοχές της χώρας», αλλά δεν έχουμε ακούσει ποτέ ότι «υπάρχει 15% πιθανότητα να ξεσπάσει θερμό επεισόδιο την επόμενη εβδομάδα στο Αιγαίο» ή «είναι 30% πιθανό να καταρρεύσει η ευρωζώνη μέχρι τα Χριστούγεννα». Μπορούμε λοιπόν να προβλέψουμε το ρίσκο, όχι την αβεβαιότητα και για τον λόγο αυτό αδυνατούμε να πάρουμε αποφάσεις σε συνθήκες αβεβαιότητας.
Αφού μπήκαμε όμως στον χορό της αβεβαιότητας του νέου fantasy, θα χορέψουμε. Είχαμε προαναγγείλει στο προηγούμενο κείμενο ότι στόχος μας είναι η δημιουργία των Big Six και το έχουμε καταφέρει σε μεγάλο βαθμό φέρνοντας στο ρόστερ μας τον καλύτερο center του παιχνιδιού (Tavares), τον καλύτερο forward (Mirotic), δύο κορυφαίους forwards (Παπαπέτρου και Βεζένκοφ) και έναν εκ των κορυφαίων guards (Loyd). Βασική μας αδυναμία στο πρώτο παιχνίδι της διαβολοβδομάδας ήταν ο έκτος παίκτης, που τα οικονομικά μας δεν μας επέτρεψαν να αλλάξουμε τον Jokubaitis για τον Chris Jones, σκέψη η οποία αποδείχθηκε σωστή. To swap όμως James με Mirotic αποδείχθηκε ζημιογόνο, αλλά ήταν ορθολογική επιλογή αν λάβει κανείς υπόψη τις χαμηλές πτήσεις του Mike στις δύο πρώτες αγωνιστικές και το δύσκολο παιχνίδι στη Μαδρίτη. Το αμόκ που έπαθε ο Mike και το comeback της Μονακό στη Μαδρίτη, δεν μπορούσαμε να τα προβλέψουμε. Εντύπωση μας έκανε βέβαια και το αμόκ του Shengelia, ο οποίος οργιάζει κάθε φορά που απουσιάζει ο βασικός ψηλός της ομάδας (σ.σ. Milutinov), εκμεταλλευόμενος άριστα όλους τους ανοικτούς χώρους που δημιουργούνται στη ρακέτα. Τέλος, η έλλειψη ψηλών στην αξιόμαχη Άλμπα έχει φέρει στο προσκήνιο έναν εξαιρετικό και πάμφθηνο παίκτη, τον Oscar Da Silva, τον οποίο χωρίς πολλή σκέψη θα πρέπει να φέρουμε όλοι στις ομάδες μας, είτε στον πάγκο, είτε ακόμα και ως βασικό.
Η έλευση λοιπόν του Oscar Da Silva (6.9 credits) αποτελεί ρεαλιστική προτεραιότητα, σε αντίθεση με το άπιαστο όνειρο μεταγραφής του τρομερού Τόκο. Για να συμβεί αυτό, η διάταξή μας θα αλλάξει σε 2-2-1 και ο Da Silva θα περάσει στη θέση του Παπαπέτρου, τον οποίο θα αφήσουμε λίγο να ξαποστάσει επειδή δίνει δύσκολο παιχνίδι στη Μαδρίτη. Τα λεφτά που εξοικονομήσαμε από αυτό το trade θα τα επενδύσουμε σε ελίτ guard δίπλα στον Jordan Loyd και αυτός δεν είναι άλλος από τον Nando De Colo, ο οποίος ανεβάζει συνεχώς στροφές παρά τις απογοητευτικές εμφανίσεις της ομάδας του. Με εσωτερική αλλαγή, ο Nando θα περάσει φυσικά στη βασική πεντάδα, αφήνοντας για έκτο παίκτη τον πολλά υποσχόμενο Da Silva. Στους forwards παραμένουν οι δύο πιο δημοφιλείς παίκτες της θέσης, Vezenkov (25% popularity) και Mirotic (20.5%), ενώ Center παραμένει ο Tavares, στον οποίο θα πάει και το περιβραχιόνιο του αρχηγού αν ο De Colo τα θαλασσώσει (<25) στο παιχνίδι με την Unics στο Turn 1. Αλλαγή θα κάνουμε και στον πάγκο, με το ξανθό μας άγγελο (σ.σ. Zaytsev) να μας αποχαιρετά οριστικά και να δίνει τη θέση του στον Ukhov, με την ελπίδα να ανοίξει το παιχνίδι με τον Αστέρα και να πάρει αρκετό χρόνο συμμετοχής. Στις άλλες θέσεις του πάγκου παραμένουν οι Blazevic (100% ευστοχία!), George και Λεωνίδας Κασελάκης. Προπονητής μας σε αυτή την αγωνιστική είναι φυσικά ο φθηνότερος, Israel González, o οποίος έχει βατό παιχνίδι με τη Μπασκόνια στη Γερμανία και μία ενθουσιώδη ομάδα μετά τον θρίαμβο επί της Φενερμπαχτσέ.
«Ο Θεός δεν παίζει ζάρια» έλεγε ο Einstein για να τονίσει ότι στη φύση όλα συμβαίνουν με ένα κανονικό και προβλέψιμο τρόπο. Ο Θεός λοιπόν μας έδωσε το σκάκι και το πρώτο fantasy, ενώ εμείς επινοήσαμε το τάβλι και το fantasy που παίζουμε αυτή την στιγμή.
Ξέρετε γιατί το σκάκι είναι το πιο ολοκληρωμένο επιτραπέζιο παιχνίδι; Επειδή δεν αφήνει τίποτα στην αβεβαιότητα. Ο παίκτης που διαθέτει τη δυνατότητα να προβλέπει τις κινήσεις και την στρατηγική του αντιπάλου, να διαβάζει δηλαδή το μυαλό του, θα αναδειχθεί με βεβαιότητα νικητής του παιχνιδιού. Έχετε ακούσει άραγε κανέναν στο σκάκι να καταριέται την τύχη του; Στο τάβλι αντίθετα τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά: η χρήση ζαριών βάζει ένα σημαντικό ποσοστό αβεβαιότητας στο παιχνίδι, με αποτέλεσμα να μιλάμε για «τύχη» ή για «γκαντεμιά» και να στολίζουμε με «κοσμητικά» επίθετα τον αντίπαλό μας για τις εξάρες που έφερε, ενώ εμείς παίζουμε με ασσόδυο. Στο τάβλι λοιπόν είναι πιο πιθανό να μας κερδίσει ένας χειρότερος παίκτης, γι' αυτό άλλωστε είναι ένα παιχνίδι πιο δημοφιλές και διασκεδαστικό από το σκάκι, το οποίο είναι εκνευριστικά στρατηγικό και προβλέψιμο.
Αντίστοιχα, στο νέο fantasy έχει αυξηθεί σε υπερθετικό βαθμό το στοιχείο της αβεβαιότητας, που σημαίνει ότι είναι λιγότερα αυτά που μπορούμε να προβλέψουμε στο παιχνίδι σε σχέση με προηγούμενες εκδόσεις του. Για να το θέσουμε πιο παραστατικά, το πρώτο fantasy ήταν σαν να παίζαμε μια παρτίδα σκάκι, το δεύτερο σαν μια παρτίδα stratego και τώρα μας έχουν βάλει να παίξουμε τάβλι. Και αυτό είναι συνάρτηση και της διακύμανσης των τιμών: στο πρώτο παιχνίδι άλλαζαν με βάση μια καλοζυγισμένη φόρμουλα που ήταν γνωστή από την αρχή στους παίκτες, στο δεύτερο με βάση μια κρυφή φόρμουλα για την οποία ωστόσο γνωρίζαμε ότι υπολογίζει κλιμακωτά την επίδοση των πέντε τελευταίων αγωνιστικών, για να φτάσουμε στο τρίτο παιχνίδι στο οποίο αφενός δεν ξέρουμε τη φόρμουλα, αφετέρου η τιμή μεταβάλλεται μόνο με βάση το σκορ του παίκτη στην υπό πρόβλεψη αγωνιστική. Προϋπολογισμός δηλαδή δεν μπορεί να υπάρξει, απλά κοιτάμε παθητικά τη ζημιά ή το κέρδος μετά το τέλος της κάθε αγωνιστικής, μέσα σε μια «πλήρη αβεβαιότητα για τα οικονομικά μας», που θα έλεγαν και οι αστρολόγοι.
Πάμε όμως να δούμε πως αντιδρούν οι άνθρωποι στην αβεβαιότητα με ένα πείραμα. Ας υποθέσουμε ότι έχουμε δύο δοχεία που περιέχουν 100 μπίλιες το καθένα, είτε μαύρες, είτε κόκκινες. Το πρώτο δοχείο περιέχει 50 κόκκινες και 50 μαύρες μπίλιες, ενώ στο δεύτερο δεν ξέρουμε την ακριβή κατανομή. Κλείνουμε λοιπόν τα μάτια και βυθίζουμε το χέρι μας σε ένα δοχείο. Αν τραβήξουμε μία κόκκινη μπίλια τότε κερδίζουμε 100 ευρώ. Ποιό δοχείο θα επιλέγατε; Αν σκέφτεστε όπως ο περισσότερος κόσμος, τότε θα βυθίζατε το χέρι σας στο πρώτο δοχείο. Ας ξαναπαίξουμε τώρα με τα ίδια δοχεία. Αυτή τη φορά κερδίζουμε 100 ευρώ αν τραβήξουμε μία μαύρη μπίλια. Ποιό δοχείο θα διαλέγατε τώρα; Πάλι το πρώτο, υποθέτω. Αλλά αυτό είναι παράλογο! Φαντάζομαι στην αρχή φοβηθήκατε ότι το δεύτερο δοχείο περιείχε λιγότερες από 50 κόκκινες μπίλιες, άρα αυτή τη φορά έπρεπε να διαλέξετε το δεύτερο δοχείο.
Αυτή η πλάνη ονομάζεται «το παράδοξο του Έλσμπεργκ» και έχει εμπειρική διαπίστωση: προτιμάμε τις γνωστές πιθανότητες (ρίσκο) από τις άγνωστες (αβεβαιότητα). Στη περίπτωση του ρίσκου, μπορούμε να ζυγίσουμε γνωστές πιθανότητες ώστε να αποφασίσουμε αν αξίζει να πάρουμε μία απόφαση ή αν το ρίσκο είναι υπερβολικά υψηλό. Δεν μπορούμε να κάνουμε το ίδιο και με την αβεβαιότητα, η οποία δεν μπαίνει σε ζυγαριά ούτε μπορεί να μετρηθεί στατιστικά. Ακούμε για παράδειγμα στις ειδήσεις ότι «υπάρχει 40% πιθανότητα να χιονίσει αύριο στις ορεινές περιοχές της χώρας», αλλά δεν έχουμε ακούσει ποτέ ότι «υπάρχει 15% πιθανότητα να ξεσπάσει θερμό επεισόδιο την επόμενη εβδομάδα στο Αιγαίο» ή «είναι 30% πιθανό να καταρρεύσει η ευρωζώνη μέχρι τα Χριστούγεννα». Μπορούμε λοιπόν να προβλέψουμε το ρίσκο, όχι την αβεβαιότητα και για τον λόγο αυτό αδυνατούμε να πάρουμε αποφάσεις σε συνθήκες αβεβαιότητας.
Αφού μπήκαμε όμως στον χορό της αβεβαιότητας του νέου fantasy, θα χορέψουμε. Είχαμε προαναγγείλει στο προηγούμενο κείμενο ότι στόχος μας είναι η δημιουργία των Big Six και το έχουμε καταφέρει σε μεγάλο βαθμό φέρνοντας στο ρόστερ μας τον καλύτερο center του παιχνιδιού (Tavares), τον καλύτερο forward (Mirotic), δύο κορυφαίους forwards (Παπαπέτρου και Βεζένκοφ) και έναν εκ των κορυφαίων guards (Loyd). Βασική μας αδυναμία στο πρώτο παιχνίδι της διαβολοβδομάδας ήταν ο έκτος παίκτης, που τα οικονομικά μας δεν μας επέτρεψαν να αλλάξουμε τον Jokubaitis για τον Chris Jones, σκέψη η οποία αποδείχθηκε σωστή. To swap όμως James με Mirotic αποδείχθηκε ζημιογόνο, αλλά ήταν ορθολογική επιλογή αν λάβει κανείς υπόψη τις χαμηλές πτήσεις του Mike στις δύο πρώτες αγωνιστικές και το δύσκολο παιχνίδι στη Μαδρίτη. Το αμόκ που έπαθε ο Mike και το comeback της Μονακό στη Μαδρίτη, δεν μπορούσαμε να τα προβλέψουμε. Εντύπωση μας έκανε βέβαια και το αμόκ του Shengelia, ο οποίος οργιάζει κάθε φορά που απουσιάζει ο βασικός ψηλός της ομάδας (σ.σ. Milutinov), εκμεταλλευόμενος άριστα όλους τους ανοικτούς χώρους που δημιουργούνται στη ρακέτα. Τέλος, η έλλειψη ψηλών στην αξιόμαχη Άλμπα έχει φέρει στο προσκήνιο έναν εξαιρετικό και πάμφθηνο παίκτη, τον Oscar Da Silva, τον οποίο χωρίς πολλή σκέψη θα πρέπει να φέρουμε όλοι στις ομάδες μας, είτε στον πάγκο, είτε ακόμα και ως βασικό.
Η έλευση λοιπόν του Oscar Da Silva (6.9 credits) αποτελεί ρεαλιστική προτεραιότητα, σε αντίθεση με το άπιαστο όνειρο μεταγραφής του τρομερού Τόκο. Για να συμβεί αυτό, η διάταξή μας θα αλλάξει σε 2-2-1 και ο Da Silva θα περάσει στη θέση του Παπαπέτρου, τον οποίο θα αφήσουμε λίγο να ξαποστάσει επειδή δίνει δύσκολο παιχνίδι στη Μαδρίτη. Τα λεφτά που εξοικονομήσαμε από αυτό το trade θα τα επενδύσουμε σε ελίτ guard δίπλα στον Jordan Loyd και αυτός δεν είναι άλλος από τον Nando De Colo, ο οποίος ανεβάζει συνεχώς στροφές παρά τις απογοητευτικές εμφανίσεις της ομάδας του. Με εσωτερική αλλαγή, ο Nando θα περάσει φυσικά στη βασική πεντάδα, αφήνοντας για έκτο παίκτη τον πολλά υποσχόμενο Da Silva. Στους forwards παραμένουν οι δύο πιο δημοφιλείς παίκτες της θέσης, Vezenkov (25% popularity) και Mirotic (20.5%), ενώ Center παραμένει ο Tavares, στον οποίο θα πάει και το περιβραχιόνιο του αρχηγού αν ο De Colo τα θαλασσώσει (<25) στο παιχνίδι με την Unics στο Turn 1. Αλλαγή θα κάνουμε και στον πάγκο, με το ξανθό μας άγγελο (σ.σ. Zaytsev) να μας αποχαιρετά οριστικά και να δίνει τη θέση του στον Ukhov, με την ελπίδα να ανοίξει το παιχνίδι με τον Αστέρα και να πάρει αρκετό χρόνο συμμετοχής. Στις άλλες θέσεις του πάγκου παραμένουν οι Blazevic (100% ευστοχία!), George και Λεωνίδας Κασελάκης. Προπονητής μας σε αυτή την αγωνιστική είναι φυσικά ο φθηνότερος, Israel González, o οποίος έχει βατό παιχνίδι με τη Μπασκόνια στη Γερμανία και μία ενθουσιώδη ομάδα μετά τον θρίαμβο επί της Φενερμπαχτσέ.
«Ο Θεός δεν παίζει ζάρια» έλεγε ο Einstein για να τονίσει ότι στη φύση όλα συμβαίνουν με ένα κανονικό και προβλέψιμο τρόπο. Ο Θεός λοιπόν μας έδωσε το σκάκι και το πρώτο fantasy, ενώ εμείς επινοήσαμε το τάβλι και το fantasy που παίζουμε αυτή την στιγμή.
