We feel devotion
DataCenter
OUT OF THE BOX
Ο ξανθός του ελληνικού μπάσκετ
Το εκρηκτικό ταπεραμέντο, η κυριαρχία εντός των τειχών, οι χαμένοι τελικοί και η αδιαμφισβήτητη προσφορά στο άθλημα είναι μερικά μόνο στοιχεία που συνθέτουν την πιο αμφιλεγόμενη ίσως προσωπικότητα στην ιστορία του ελληνικού μπάσκετ.
Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Λαμπρόπουλος | lampropoulos@basketstories.net
Δημοσιεύτηκε: 17/04/2022 17:35
Ανάβοντας το ένα τσιγάρο μετά το άλλο, με φωνές και "γαλλικά" σε παίκτες αλλά και διαιτητές, να μπαινοβγαίνει στο σακάκι του και να κυνηγιέται από τις προσωπικές του προλήψεις ο Γιάννης Ιωαννίδης αναμφισβήτητα ήταν ένας άνθρωπος που δεν πέρναγε απαρατήρητος από τα παρκέ. Με αρκετές συμπάθειες και άλλες τόσες αντιπάθειες από το φίλαθλο κοινό, υπήρξε ίσως η πιο αμφιλεγόμενη προσωπικότητα στην ιστορία του ελληνικού μπάσκετ. Η κυριαρχία του εντός συνόρων δεδομένη και σε πλήρη αντίθεση με τις χαμένες προσπάθειες στην Ευρώπη, δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς για τον άνθρωπο που διχάζει ακόμα και σήμερα με την πορεία του.



Μπασκετικά μεγαλωμένος με την φανέλα του Άρη, σε ηλικία 33 ετών αναλαμβάνει την ομάδα ως προπονητής. Τα οικονομικά προβλήματα της ομάδας είχαν επιφέρει και την αποχή του μεγάλου σκόρερ Χάρη Παπαγεωργίου την προηγούμενη χρονιά. Ο Ιωαννίδης θα καταφέρει να βρει την συμβιβαστική λύση ανάμεσα στη διοίκηση και τον παίκτη, η σεζόν θα ξεκινήσει καλά και με το δόγμα της άμυνας και της ελευθερίας στον βασικό σκόρερ της ομάδας η πορεία θα είναι αντιστρόφως ανάλογη της προηγούμενης. Ο Παπαγεωργίου θα σημειώσει ακόμα και 60 πόντους απέναντι στον Σπόρτινγκ και στο τέλος θα στεφθεί πρωταθλητής, με την πρώτη εμφάνιση του Ιωαννίδη στους πάγκους να είναι εντυπωσιακή. Η ομάδα αποτελείται μόνο από Έλληνες και μάλιστα με εξαίρεση τον Σπηλιώτη (με καταγωγή από τον Λάρισα) όλοι οι υπόλοιποι είναι από την Θεσσαλονίκη. Tο πρωτάθλημα αυτό θα αποδειχθεί περισσότερο κομβικό από όσο φανταζόταν κανείς σύμφωνα με τον ίδιο καθώς εκείνο το καλοκαίρι ο Νίκος Γκάλης θα αποφάσιζε να αγωνιστεί στην Ελλάδα. Έχοντας δύο ισότιμες προσφορές από Άρη και Παναθηναϊκό και χωρίς ιδιαίτερη γνώση των ισορροπιών του ελληνικού μπάσκετ, θα επιλέξει τον Άρη αφού είναι πρωταθλητής καθώς θεωρεί ότι θα είναι πιο ανταγωνιστική ομάδα. Στο τέλος της χρονιάς όμως ο Ιωαννίδης θα παραιτηθεί από την ομάδα και θα αποφασίσει να συνεχίσει στην Λάρισα και συγκεκριμένα στον Γυμναστικό που βρισκόταν στην Β' Εθνική.

Εκ πρώτης όψεως ριζοσπαστική επιλογή όπως ακριβώς ήταν και ο ίδιος ως προπονητής. Ωστόσο το "ασυμβίβαστο" ήταν η προσυμφωνημένη ανάληψη της τεχνικής ηγεσίας της Εθνικής, όμως τόσο στο Ευρωμπάσκετ του '81 όσο και στα προκριματικά του Μουντομπάσκετ του '82 η Ελλάδα θα αποκλειστεί με την απόδοση να μην είναι η αναμενόμενη και ο Ιωαννίδης άμεσα θα επιστρέψει στον Άρη. Για το χαμηλό τεχνικά επίπεδο της Β' κατηγορίας η γνώση του Ιωαννίδη ήταν όχι μόνο υπεραρκετή αλλά ασυναγώνιστη. Με τις γνωστές αρχές της γρήγορου τέμπου και της δύναμης, το σύνολο του Γυμναστικού θα ανέβει άμεσα κατηγορία και μάλιστα χωρίς ήττα σκοράροντας άνω των 100 πόντων σε κάθε παιχνίδι, ενώ θα φτάσει στους 4 του κυπέλλου Ελλάδας χάνοντας στην Αθήνα από τον Πανιώνιο στην τελευταία φάση με καλάθι του Παπαδάκη. Ο Ιωαννίδης ήταν τόσο μπροστά σε αντίληψη που σε μια ιστορική απόφαση επέλεξε να αγωνιστεί με βασικό playmaker τον σχεδόν δίμετρο Νίκο Σταυρόπουλο μετακινώντας τον από την θέση 4 στην θέση 1 αξιοποιώντας τη δύναμη και την αντίληψή του. Οι ακραίες προπονήσεις με επιπλέον βάρος στην άμυνα, οι προχωρημένες ασκήσεις προετοιμασίας στα σκαλιά και η αντίσταση των δεμένων σχοινιών είχαν αποδειχθεί αποτελεσματικότατες ακόμα μια φορά.



Την σεζόν '82-'83 υπό την καθοδήγηση του Ιωαννίδη ο Άρης θα στεφθεί εκ νέου πρωταθλητής, όμως το '84 θα χάσει τόσο το κύπελλο όσο και το πρωτάθλημα μέσα σε μία εβδομάδα. Στον τελικό κυπέλλου θα συναντηθεί με τον ΠΑΟΚ του Φαίδωνα Ματθαίου που ζήτησε πρωτοφανώς το κούρεμα των παικτών του ΠΑΟΚ, ενώ μετά από λίγες ημέρες σε μπαράζ με τον ισόβαθμο Παναθηναϊκό θα ηττηθεί στο τέλος με το φινάλε να συζητιέται αρκετά. Ο Κυρίτσης ζήτησε λανθασμένα τάιμ άουτ στην τελευταία επίθεση του Άρη, τεχνική ποινή δεν καταλογίστηκε ποτέ καθώς ούτε η γραμματεία ούτε ο Ιωαννίδης το αντιλήφθηκαν στην πίεση του αγώνα. Εν τέλει ο Παναθηναϊκός σκόραρε το νικητήριο καλάθι και ο Ιωαννίδης αποσύρθηκε στο εξοχικό του, όταν και δήλωσε αποφασισμένος "δεν θα ξαναχάσω ποτέ". Κατά τη διάρκεια του αγώνα ο Ιωαννίδης είχε ακόμα μια από τις γνωστές αψιμαχίες του και μέσα στα νεύρα βρέθηκε αντιμέτωπος με την ιντριγκαδόρικη ατάκα "ακόμα και το όνομά σου ψεύτικο είναι" την οποία αγνόησε.

Η εξήγηση της κρύβεται σε μια άγνωστη πτυχή της ζωής τους ξανθού καθώς το κληρονομηθέν του επίθετο είναι Δαΐτσης και όχι Ιωαννίδης. Αιτία ήταν ένας καθηγητής γυμνασίου του πατέρα του (Δημήτρης Δαΐτσης του Ιωάννη) καθώς έτυχε να βρίσκεται στην ίδια τάξη με συνονόματο συμμαθητή. Για συντομία επέλεξε να τον αποκαλεί Ιωαννίδη (υιός του Ιωάννη) αντί του μακροσκελούς Δημήτρη Δαΐτση του Ιωάννη. Το παρατσούκλι -και όχι επίθετο- λοιπόν Ιωαννίδης, έμεινε τόσο έντονα στον πατέρα του που με την πάροδο των ετών επικράτησε απόλυτα. Στην πατριαρχική και ανδροκρατούμενη κοινωνία εκείνης της εποχής θα ήταν "πλήγμα" τα παιδιά να μην φέρουν το επίθετο του πατέρα. Συνεπώς αφού οι περισσότεροι πια πίστευαν πως το Ιωαννίδης ήταν το πραγματικό επίθετο και όχι παρατσούκλι, αποφάσισε να δηλώσει τα παιδιά του στο ληξιαρχείο με διπλό επίθετο. Δαΐτσης Ιωαννίδης.



Το καλοκαίρι του '84 το πιο περιζήτητο όνομα στην Ελλάδα ήταν φυσικά ο Παναγιώτης Γιαννάκης του Ιωνικού. Η πρόταση του Άρη ήταν η καλύτερη οικονομικά όμως η προσωπική φιλία των προέδρων Ιωνικού και Ολυμπιακού, η εμπλοκή του Βαρδινογιάννη από τον Παναθηναϊκό και η εξίσου καλή οικονομικά πρόταση της ΑΕΚ έκαναν τα πράγματα περίπλοκα. Η περιπλάνηση του Ιωαννίδη με το ταξί πέριξ της Αθήνας το βράδυ της υπογραφής του Γιαννάκη, είναι από αυτές που γιγαντώνουν τον θρύλο του. Οι Κίμων Κουλούρης και Θεόφιλος Μητρούδης έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην "κλοπή" του Γιαννάκη από τον Ιωαννίδη σε μία μεταγραφή ρεκόρ για την εποχή και με το παρασκήνιο να θυμίζει ταινία. Ο Ιωαννίδης ήθελε τόσο απεγνωσμένα τον παίκτη του Ιωνικού που απέσπασε την υπογραφή του Γιαννάκη πριν υπογράψει ο Ιωνικός με το ρίσκο να είναι μεγάλο, καθώς αν τελικά η ομάδα δεν συμφωνούσε ο Γιαννάκης δεν θα μπορούσε να αγωνιστεί για δύο χρόνια.

Όσο η κυριαρχία του Άρη εντός συνόρων έπαιρνε σάρκα και οστά, τόσο μεγάλωνε η πεποίθηση στο κοινό πως η ευρωπαϊκή επιτυχία ήταν θέμα χρόνου. Ο Ιωαννίδης ήταν σκληρός και αυστηρός προπονητής, τα επικά τάιμ άουτ ενίσχυαν την φιγούρα του και ήταν σίγουρα ο πρώτος σταρ των ελληνικών πάγκων. Η πρόχειρη ανάγνωση πως κάθε προπονητής θα πετύχαινε με τους Γκάλη και Γιαννάκη στερούσε μέρος της συνεισφοράς του Ιωαννίδη. Αρκετά μπροστά από την εποχή του, είχε αντιληφθεί την σημασία της ταχυδύναμης και απαιτούσε από τους παίκτες του εξαντλητική προπόνηση ιδίως στα πόδια. Παίζοντας με δύο πλέον χειριστές και τον Γκάλη να έχει αρκετές ελευθερίες στο παιχνίδι του, ο Άρης είχε την πολυτέλεια της μετακίνησης του αντιπάλου ώστε να δημιουργηθούν οι αναγκαίοι χώροι. Για τον Ιωαννίδη η αντοχή και η προσωπική άμυνα στα όρια του φάουλ - πλην Γκάλη - ήταν απαίτηση.



Το παιχνίδι του Ιωαννίδη βασιζόταν αρκετά στον αιφνιδιασμό και την πίεση συνεπώς η ταχυδύναμη ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος. Μετά από το αμυντικό ριμπάουντ ο Άρης έψαχνε την επίθεση σε πρώτο χρόνο - σχεδόν πάντα με τον Γκάλη - ακόμα και με "δεκάρες" μπάλες. Το προσόν του Άρη σε αυτό το κομμάτι δεν ήταν η καινοτομία. Άλλωστε λίγο πολύ όλες οι ομάδες που διέθεταν "φτεροπόδαρους" γκαρντ το επέλεγαν τότε. Η ειδοποιός διαφορά ήταν η διάρκεια, καθώς ο Άρης μπορούσε να τρέχει σε ολόκληρο τον αγώνα και φυσικά η εξαντλητική και αρκετές φορές ακραία προετοιμασία του Ιωαννίδη ήταν ο λόγος για αυτήν την απόδοση.

Αν πάντως κάποιος ψάξει το πιο καινοτόμο και επιδραστικό στοιχείο του αυτοκράτορα στο ελληνικό μπάσκετ κατά πάσα πιθανότητα ήταν η τοποθέτηση των παικτών στο χώρο από τον Ιωαννίδη. Σε μια εποχή που το 4 και 5 έπαιζαν κατά αποκλειστικότητα κάτω από το καλάθι (τουλάχιστον στην Ελλάδα) ο Ιωαννίδης τόλμησε να ανοίξει τους χώρους. Σε αρκετές περιπτώσεις και ειδικότερα απέναντι σε ζώνη για παράδειγμα (ο ΠΑΟΚ πληγώθηκε πολύ από αυτό) ο Ιωαννίδης δεν δίστασε να παίξει με διάταξη 4-1 εκμεταλλευόμενος και το καλό σουτ των παικτών του όπως ο Σούμποτιτς. Ο Άρης ήταν η πιο πολυπρόσωπη ομάδα εκείνης της εποχής στην Ελλάδα αφού μπορούσε να αγωνιστεί ακόμα και με τρεις χειριστές, ενώ ήταν η μοναδική ίσως που έψαχνε τις αλλαγές στην επίθεση προσπαθώντας να βρει το πλεονέκτημα. Μπορεί το αστείρευτο ταλέντο των Γκάλη - Γιαννάκη να μην φανέρωναν τόσο έντονα αυτήν την κατεύθυνση όμως το ίδιο ακριβώς θα συνέβαινε αρκετά χρόνια αργότερα και με τους ερυθρόλευκους, μια ακόμα απόδειξη πως ο Ιωαννίδης ήταν περισσότερο επιδραστικός από αυτό που πίστευε ο φίλαθλος κόσμος της Ελλάδας διαχρονικά.



Ενώ στην Ελλάδα οι επιτυχίες διαδέχονταν η μία την άλλη, στην Ευρώπη κάτι πάντα πήγαινε στραβά. Η αρχή έγινε με την απρόσμενη ανατροπή του '86 απέναντι στην Τρέισερ. Ο Άρης στην Θεσσαλονίκη κατάφερε να διαλύσει την Τρέισερ των Μενεγκίν, Μακαντού και Ντ Αντονι με 98-67 και τον Νικ να πετυχαίνει 44 πόντους αναγκάζοντας τον Νταν Πίτερσον να παραδεχτεί πως "απόψε ο Γκάλης δεν πέτυχε 44 αλλά 80 ή 90 με όλες τις πάσες που έδωσε". Στον επαναληπτικό της Ιταλίας όμως η Τρέισερ πέτυχε την απόλυτη ανατροπή με τελικό σκορ 83-49 και τον Νικ να είναι ιδιαιτέρως άστοχος. Η έκρηξη του Ιωαννίδη πήρε ακόμα μια φορά διαστάσεις καθώς κατηγόρησε ευθέως την διαιτησία, ενώ κάποια χρόνια αργότερα το πήγε πολύ παραπέρα κατηγορώντας την Τρέισερ πως έριξε υπνωτικό στον καφέ της ομάδας για να μην μπορέσει να αποδώσει. Η αλήθεια βέβαια είναι πως ο Πίτερσον παρέταξε την περίφημη ζώνη "aquila", η γνωστή σταυρός στα ελληνικά μέρη τότε (ζώνη 1-3-1). Η συγκεκριμένη ζώνη λειτούργησε υποδειγματικά καθώς μπορούσε να προσαρμοστεί τόσο στην διάταξη 4-1 του Άρη αλλά και να διασφαλίσει τον κεντρικό διάδρομο οδηγώντας ακόμα και τον Γκάλη στην περιφερειακή εκτέλεση. Η περιφέρεια του Άρη δεν κατάφερε να φανεί εύστοχη πίσω από την γραμμή του τριπόντου και όσο η διαφορά ανέβαινε, τόσο η πίεση μεγάλωνε. Ωστόσο και στην αμυντική πλευρά ο Άρης δεν φάνηκε αποτελεσματικός ειδικότερα αν αναλογιστεί κανείς πως σχεδόν όλοι οι παίκτες από το ρόστερ του Πίτερσον σκόραραν, ενώ κανένας δεν ξεπέρασε τους 20 πόντους.



Ο Άρης βρέθηκε σε τρία συνεχόμενα final four όμως σε κανένα από αυτά δεν μπόρεσε να βρεθεί στον τελικό. Έφταιξε η διαιτησία, οι παίκτες, ο Ιωαννίδης ή η κακοτυχία της στιγμής; Καθένας μπορεί να δώσει τη δικιά του ερμηνεία, το μόνο σίγουρο είναι πως ο Άρης έχασε πραγματικά μεγάλη ευκαιρία να φτάσει στην κορυφή της Ευρώπης όπως του άξιζε. Κάθε Πέμπτη η Θεσσαλονίκη ερήμωνε, οι τηλεοράσεις έδειχναν Άρη και ήταν η μοναδική φορά που μια ομάδα κατάφερε να ενώσει όλη την χώρα στην προσπάθειά της για ευρωπαϊκό τίτλο. Σύμφωνα με τον Ιωαννίδη ήταν η "αδικία της FIBA" καθώς το μεγάλο μειονέκτημα του Άρη ήταν η παρουσία των ξένων ψηλών. Το μπάσκετ εκείνης της εποχής δεν είχε καμία σχέση με του σήμερα, οι ομάδες είχαν ανάγκη από πραγματικά ψηλά κορμιά που συνήθως είχαν τον άχαρο ρόλο της άμυνας και του ριμπάουντ. Ακόμα και όταν οι Παναθηναϊκός και Ολυμπιακός των εκατομμυρίων ξεκινούσαν την δικιά τους προσπάθεια για την κατάκτηση της Ευρώπης, στηρίζονταν αρκετά σε τέτοιους ψηλούς. Οι δηλώσεις του Βεζυρτζή καταδεικνύουν το κλίμα και την λειψανδρία ψηλών της εποχής, "πηγαίναμε σε όλη την Ελλάδα να πάρουμε όποιον ακούγαμε ότι ήταν ψηλός, δεν μας ένοιαζε αν ήξερε από μπάσκετ αρκεί να ήταν ψηλός".

Βλέπετε ο Άρης διέθετε μια εξαιρετική περιφέρεια με τους Γιαννάκη, Γκάλη, Σούμποτιτς και για τους περισσότερους ίσως ήταν η πληρέστερη στην Ευρώπη. Στην άκρατη ελληνοποίηση των ξένων που έφτασε τα όρια του αστείου στα μέσα των 90s, ο Γιουγκοσλάβος (Σλοβένος μετά την διάσπαση) είχε λάβει ελληνικό διαβατήριο και στην Ελλάδα έπαιζε ως Έλληνας. Η FIBA όμως δεν το αναγνώριζε με συνέπεια να καταλαμβάνει την θέση ξένου στην Ευρώπη. Έτσι ο Άρης δεν μπορούσε να επιλέξει έναν καλό Αμερικάνο ψηλό διαιωνίζοντας την αδυναμία στην ρακέτα. Σε αυτήν την τοποθέτηση φάνηκε να συμφωνεί και ο Γκάλης που αργότερα δήλωσε πως στα final four από τον Άρη "μας έλειπε ένας παίκτης φόβητρο μέσα στην ρακέτα, όπως ο Όντι ή ο Μαγκί".



Αυτό όμως που πολλοί δεν συνυπολογίζουν σε αυτήν την συζήτηση (με πρώτο και καλύτερο τον ίδιο τον Ιωαννίδη) ήταν πως ναι μεν ο Άρης ήταν πολύ οικονομικά δυνατός στην Ελλάδα και φαινόταν στο ρόστερ που είχε δημιουργήσει, όμως ήταν τέτοια η υπέρβαση που δεν θα μπορούσε να χωρέσει ακόμα ένα υπέρογκο ποσό. Ακόμα και το συμβόλαιο του Μισούνοφ (ακόμα μια περίπτωση ελληνοποίησης και μάλιστα καταδικασμένος για πλαστογράφηση -ανάμεσα σε άλλα- χρόνια αργότερα από το κλείσιμο της καριέρας του) ήταν οριακό για τον Άρη και οι συνεχόμενες αυτές υπερβάσεις έφθειραν σταθερά την ομάδα δημιουργώντας άλυτο πρόβλημα στα τέλη της δεκαετίας. Πρέπει επίσης να ομολογηθεί προς δικαιοσύνη των μικρών συλλόγων που πάλευαν να ανταγωνιστούν τους γίγαντες της εποχής πως εκείνη την περίοδο οι άνευ ορίου ελληνοποιήσεις ήταν πάντα υπέρ των μεγάλων. Ο ιστορικά ευνοημένος Ιωαννίδης στον τομέα αυτό ιδιαιτέρως την δεκαετία του '90, βρέθηκε πολλάκις στο επίκεντρο δριμείας κριτικής. Δικαίως και αδίκως αναλόγως των περιστάσεων και συνθηκών της στιγμής, με τις αναθέσεις διαιτησίας να αποτελεί και αυτό σταθερό σημείο αντιπαράθεσης. Είναι τόσο πολλά τα συμβάντα που δεν αξίζει να αναφερθούν όλα ωστόσο το παράξενο είναι πως οι κατηγορίες δεν επήλθαν μόνο από ΠΑΟΚ, Παναθηναϊκό, ΑΕΚ αλλά και από τον ίδιο τον Ολυμπιακό το '97. Ήταν τόσες πολλές οι φορές και η ένταση των εκατέρωθεν δηλώσεων με τον Ιωαννίδη να ανακοινώνει το περίφημο πια "είμαι ο καθηγητής της αλητείας" με ειρωνικό τόνο.

Προς υπεράσπιση του Ιωαννίδη, μπορεί "η αδικία της FIBA" για την συμμετοχή στην Ευρώπη να έχει πάρα πολλά κενά ωστόσο ο "κανόνας των δύο" πραγματικά επηρέασε την προσπάθειά του. Στην Ελλάδα -σε αντίθεση με τα υπόλοιπα πρωταθλήματα- δεν επιτρεπόταν η συμμετοχή ξένων παικτών συνεπώς ο Άρης σε όλη την προσπάθειά του αγωνιζόταν με έξτρα ξένους στην Ευρώπη που δεν είχαν το δικαίωμα συμμετοχής στο ελληνικό πρωτάθλημα. Αυτό στερούσε σημαντικό μέρος τόσο στην ετοιμότητα των παικτών όσο και στην προσαρμογή τους στην ομάδα. Ο Ιωαννίδης υπήρξε πρωτοστάτης του κανόνα που θα επέτρεπε την συμμετοχή δύο ξένων στην Ελλάδα ο οποίος εφαρμόστηκε τελικά, ιδίως όμως όταν τα μεγάλα κεφάλαια από την Αθήνα έκαναν την εμφάνισή τους. Ο χειμαρρώδης προπονητής δεν σταμάτησε ποτέ να μιλάει για αυτήν την αδικία. Μάλιστα χρόνια αργότερα υποστήριξε πως το μεγάλο λάθος του Άρη ήταν η χρησιμοποίηση του Σούμποτιτς στην Ευρώπη καθώς για τον ίδιο "έπρεπε να κάνουμε την οποιαδήποτε θυσία, ο Σούμποτιτς ήταν σούπερ παίκτης για την Ελλάδα αλλά δεν ήταν ούτε Μακαντού ούτε Μπάρλοου". Το τέλος του Άρη ήρθε με το επικό πρωτάθλημα του '91 κόντρα στον ΠΑΟΚ, αλλά η αρχή έγινε το '90 όταν ο Ιωαννίδης αποχαιρέτησε.

Η πίεση της Ευρώπης, η ιδιορρυθμία του Ιωαννίδη και οι διαρκής όξυνση των σχέσεων έφερε τον Άρη σταδιακά σε δύσκολη θέση. Η μεγάλη όμως πληγή ήταν το οικονομικό. Η διοίκηση του Άρη είχε υπερβεί πολλάκις τα όρια της και πλέον η ζημία άγγιζε το μη διαχειρίσιμο. Η αποχή του Γιαννάκη για τα δεδουλευμένα του, κατέδειξε και στον πλέον δύσπιστο πως η αντίστροφη μέτρηση είχε ήδη ξεκινήσει. Ο Ιωαννίδης έχοντας χάσει πλέον την ισορροπία εντός αποδυτηρίων αλλά κυρίως καταλαβαίνοντας πως οι μεγάλες μέρες έχουν τελειώσει με την διαφαινόμενη είσοδο στο επαγγελματικό μπάσκετ, το καλοκαίρι του '90 αποχαιρέτησε τον αυτοκράτορα. Δέχθηκε προτάσεις από τον ΠΑΟΚ αλλά και από τον Παναθηναϊκό, αποφάσισε να απέχει για μια χρονιά και όταν πια ένιωσε έτοιμος να επιστρέψει, επέλεξε το λιμάνι του Πειραιά.



Ο Ολυμπιακός έμπαινε στη νέα εποχή με την είσοδο του Σωκράτη Κόκκαλη στο μπάσκετ των ερυθρόλευκων. Ο Ιωαννίδης έλαβε μια πρόταση ρεκόρ από τον μεγάλο παράγοντα του Ολυμπιακού και συνάμα την εντολή να οδηγήσει την ομάδα του Πειραιά στην κορυφή της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης. Έργο καθόλου εύκολο αν αναλογιστεί κανείς την εικόνα που είχε ο Ολυμπιακός αυτά τα χρόνια, με τελευταίο κερδισμένο πρωτάθλημα αυτό του '78 και τελευταίο κύπελλο Ελλάδας του '80. Ο Ιωαννίδης αναλαμβάνει τον Ολυμπιακό που έχει τερματίσει μόλις όγδοος στην κούρσα του πρωταθλήματος και προσπαθεί να βγει από την αφάνεια. Ο θρύλος λέει πως όταν μπήκε η υπογραφή, ο Κόκκαλης ζητάει από τον προπονητή ένα μεγάλο όνομα για μεταγραφή. Ο Ιωαννίδης απαντά πως η μεταγραφή που χρειάζεται ο Ολυμπιακός δεν είναι παίκτης αλλά γήπεδο.



Ο Ιωαννίδης είναι ακόμα μια φορά προνοητικός στον σχεδιασμό. Ξέρει πως πλέον με την οικονομική δυναμική αλλά και τις αλλαγές των κανονισμών της FIBA, μπορεί να δημιουργήσει ένα πραγματικά καλό σύνολο σύμφωνα με το μπάσκετ που θέλει να παίξει. Όμως το κλειστό του Παπαστράτειου είναι βαρίδι στην προσπάθεια της ομάδας. Είναι ένα ξεπερασμένο γήπεδο, με κακές εγκαταστάσεις έχοντας ακόμα πιο κακό παρκέ. Ακόμα πιο σημαντικά όμως, είναι ένα γήπεδο που δεν φέρνει τον κόσμο κοντά στην ομάδα. Η μεγαλύτερη ανάγκη είναι ο κόσμος να συνδεθεί ξανά με την ομάδα. Ο Ολυμπιακός μετά βίας σε πολλά παιχνίδια ξεπερνά τα 1000 εισιτήρια αλλά αυτό θα αλλάξει άμεσα. Ο Ιωαννίδης πάντα έβλεπε την μεγάλη εικόνα, δεν κοίταζε μόνο το αγωνιστικό κομμάτι αλλά άλλαζε όλα τα κακώς κείμενα που επηρέαζαν το σύλλογο. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ήταν η πρώτος του ελληνικού μπάσκετ που αντιλήφθηκε την έννοια του οργανισμού αντί της ομάδας. Η παρουσία του κόσμου, η διαχείριση της ψυχολογίας, η αναζήτηση ταλέντων, το ύψος και ιδιαίτερα η διάρκεια των συμβολαίων ακόμα και τα πριμ έπρεπε να πάρουν την έγκριση του ξανθού και διαδραμάτιζαν εξίσου σημαντικό ρόλο παράπλευρα του αγωνιστικού. Ο Κόκκαλης πείθεται και άμεσα η ομάδα μετακινείται στο ΣΕΦ, ενώ στην πιο οριακή στιγμή της καριέρας του ο Πάσπαλι ντύνεται στα ερυθρόλευκα σε ακόμα ένα κερδισμένο προσωπικό στοίχημα του ξανθού.



Είναι η αρχή μιας έντονης σχέσης μεταξύ του Κόκκαλη και του Ιωαννίδη αλλά και η αρχή στην προσπάθεια πραγματοποίησης της εντολής. Το χρήμα ρέει άφθονο καθώς στα επόμενα χρόνια θα υπερβεί τα 500 εκατομμύρια. Ο Ολυμπιακός ξεκινά να μεταμορφώνεται και με ένα ρόστερ που έχει φανερές αδυναμίες καταφέρνει να φτάσει στους τελικούς (με το ιδιόμορφο σύστημα της μεταφοράς νικών τόσο στην κανονική διάρκεια όσο και στα playoffs) όπου χάνει δίκαια από τον μεγάλο ΠΑΟΚ που την προηγούμενη χρονιά έχει κατακτήσει το κυπελλούχων.



Από την επόμενη χρονιά απολαμβάνουμε τον Ολυμπιακό του Ιωαννίδη στην ίσως πιο χαρακτηριστική του πενταετία στους πάγκους των ελληνικών γηπέδων. Η δραματική κατάσταση της πάλαι ποτέ ενωμένης Γιουγκοσλαβίας έχει άμεσο αντίκτυπο και στο μπάσκετ της. Η μεγάλη σχολή κλυδωνίζεται, παίκτες και προπονητές αναγκάζονται να εγκαταλείψουν και η Ελλάδα μαζί με την Ιταλία είναι οι πιο άμεσες λύσεις. Η ΕΟΚ μαζί με τα υπουργεία και φυσικά τις πιέσεις των προέδρων, επιδίδονται σε μια γελοία κούρσα ελληνοποιήσεων παικτών προκειμένου να ξεπεράσουν τα εμπόδια των ξένων θέσεων στο ρόστερ τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη. Υπό αυτό το καθεστώς, οι Μίλαν Τόμιτς και Ντράγκαν Τάρλατς θα έρθουν ως Έλληνες στον Ολυμπιακό, ενώ αν ο Ιωαννίδης δεν είχε φανεί απόλυτα πλεονέκτης στην περίπτωση του Μποντίρογκα που αρνήθηκε να αλλάξει εθνική ταυτότητα, τότε θα είχαμε το απόλυτο colpo grosso. Σε αυτούς ήρθε να προστεθεί ο Γουόλτερ Μπέρι και μαζί με τον πιτσιρικά Σιγάλα που κερδίζει παραστάσεις το ρόστερ είναι πλέον πολύ δυνατό. Είναι η χρονιά που στα ελληνικά ΜΜΕ θα μείνει ως η "η δική μας ώρα", καθώς το final four διεξάγεται στο ΣΕΦ. Όμως το πάτημα της γραμμής στην Γαλλία από τον Πάσπαλι θα οδηγήσει εκτός τον Ολυμπιακό (στην πρώτη του συμμετοχή μετά από 14 χρόνια), ενώ και ο ΠΑΟΚ που θα βρεθεί στον ημιτελικό θα πέσει θύμα της Μπενετόν του Κούκοτς.



Ο Ολυμπιακός θα καταφέρει να φτάσει στους τελικούς με τον Παναθηναϊκό στο πρώτο μεγάλο ραντεβού από τα πάμπολλα που θα ακολουθήσουν. Η σειρά σημαδεύεται από την άρνηση του Παναθηναϊκού να αγωνιστεί στον τέταρτο τελικό και τις περίφημες ζαρτιέρες και κότες να κάνουν την εμφάνισή τους στην πιο καλτ εκδοχή που έχουμε δει ποτέ σε ελληνικά γήπεδα.



Ο Ιωαννίδης γνωρίζει πως η ομάδα πλέον είναι δυνατή και χρειάζεται να προσθέσει δύναμη και τεχνική στην ρακέτα. Ο Ολυμπιακός παίζει πιεστική άμυνα, είναι μια ομάδα που τρέχει καλά όχι μόνο πλέον στις αγαπημένες επιστροφές στην άμυνα αλλά και στο ανοιχτό γήπεδο, ενώ στην set επίθεση έχει υπομονή. Ο Ιωαννίδης στρέφεται στα ψηλά γκαρντ που βοηθούν να περιορίσουν τους χώρους αλλά και να επιτεθούν στο low post, μια τάση που μερικά χρόνια αργότερα θα αρχίσει να εκδηλώνεται πιο έντονα και από τις υπόλοιπες ομάδες. Προστίθεται ο Ρόι Τάρπλεϊ με την εξαιρετική του τεχνική, ο Σιγάλας δείχνει την αξία του, από τον ΠΑΟΚ έρχεται και ο Φασούλας για να δώσει ύψος και εμπειρία, ενώ ο Μπακατσιάς είναι ο επόμενος ψηλός γκαρντ που θα βοηθήσει στην άμυνα. Με ψηλά σχήματα, δυνατή άμυνα και γρήγορο ρυθμό ο Ολυμπιακός αποδίδει εξαιρετικά και θα φτάσει σε final four.

Στο Τελ Αβίβ ο Ιωαννίδης θα ζήσει την πιο επώδυνη στιγμή της πορείας του. Ημιτελικός εμφύλιος μεταξύ Ολυμπιακού και Παναθηναϊκού, ο Ιωαννίδης επιδίδεται σε μια ακόμα σειρά προλήψεων όπως έκανε κάποτε στην Γάνδη με τον Άρη και το ξενοδοχείο που είχε έμβλημα τη μαύρη γάτα. Ο Ολυμπιακός θα βγει νικητής από τον ημιτελικό και δεν υπάρχει κανείς που να πιστεύει πως η Μπανταλόνα μπορεί να επικρατήσει. Μάλιστα τόσο ο κόσμος όσο και ο τύπος πανηγυρίζουν την πρόκρισή της αφού η κατάκτηση φαίνεται σίγουρη.

Ό,τι στερήθηκε το '94 ο Ολυμπιακός στο Τελ Αβίβ θα το έπαιρνε πίσω το '12 απέναντι στην ΤΣΣΚΑ. Ενώ η Κωνσταντινούπολη φέρνει χαρά στο λιμάνι, το Τελ Αβίβ γεμίζει πίκρα το μυαλό. Οι Λατίνοι είχαν την φράση "via trita, via tuta" που σημαίνει "δρόμος περπατημένος, δρόμος σίγουρος". Στις 21 Απριλίου του '94 στο Γιαντ Ελιγιάχου, μόνο ο Ομπράντοβιτς θα την ακολουθούσε. Στην ημιτελικό απέναντι στον Παναθηναϊκό, ο Ιωαννίδης σωστά είχε περάσει την μπάλα στους ψηλούς. Εκεί είχε το πλεονέκτημα όχι μόνο απέναντι στους πράσινους, αλλά σχεδόν απέναντι σε κάθε ομάδα. Ο Ομπράντοβιτς γνωρίζοντας την σημασία να μην του δώσει την ευκαιρία αλλά και να προφυλάξει τους δικούς του (Τόμπσον και Φεράν), έδωσε εντολή από την αρχή του αγώνα να βγουν στο high post. Ο Ολυμπιακός όλη την χρονιά ήταν εξαιρετικός στο ανοιχτό γήπεδο, η Μπανταλόνα θα έπρεπε να κατεβάσει τον ρυθμό και να μείνει όσο γίνεται κοντά στο σκορ. Σε κανένα χρονικό σημείο ο Ολυμπιακός δεν μπόρεσε να τρέξει, υπνωτισμένος στον ρυθμό του Ομπράντοβιτς. Με τον Τάρπλεϊ άστοχο ειδικά στην επανάληψη, τον ψηλό αποκομμένο και τον Πάσπαλι κουρασμένο η διαφορά παρέμεινε μικρή και το σκορ σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Μάλιστα την προηγούμενη του τελικού ο Τάρπλει είχε πιαστεί στα χέρια με τον Παπαδάκη σε ένα συμβάν που ενδεχομένως επηρέασε τη συγκέντρωση.

Ο Ιωαννίδης δεν εμπιστεύτηκε το σχήμα με τρία γκαρντ ακόμα και όταν η ομάδα φάνηκε να κολλάει επικίνδυνα στους 57 πόντους. Ο Ομπράντοβιτς είδε το αμυντικό πλάνο να εκτελείται άριστα. Αλλαγές στα γκαρντ όταν χρειάζεται, επιθετική άμυνα στο high post και παίκτης κλειδί ο ταχύς Σμίθ που κόβει τον διάδρομο στον Πάσπαλι, ενώ ο Τόμσον με εμφανή διάθεση για σκληρή άμυνα μένει διαρκώς κολλημένος στον Τάρπλει. 7' πριν από το τέλος, ο Ολυμπιακός ήταν μπροστά με 5 πόντους και έκτοτε δεν σημείωσε κανέναν άλλον. Αντίθετα στην επίθεση η Μπανταλόνα τα έχει βρει σκούρα από την άμυνα του Ολυμπιακού. Το τελικό τρικ που φέρνει ισορροπία στο παιχνίδι είναι το low post των κοντών. Ο Ιωαννίδης θα πέσει θύμα του αγαπημένου του παιχνιδιού. Ανέκαθεν αγαπούσε τα ψηλά γκαρντ, με τον Ολυμπιακό να είναι από τους πρώτους στην Ευρώπη που έδωσε επιθέσεις στα γκαρντ από το low post. Ο Ομπράντοβιτς σε μια μαεστρική κίνηση βγάζει τον Φεράν στο τρίποντο, ενώ είναι ο πρώτος σκόρερ της ομάδας. Η μπάλα πηγαίνει είτε στον Σμίθ είτε στον Βιγιακάμπα και αργά αλλά σταθερά η ψαλίδα κλείνει. Το παιχνίδι έχει πάει ακριβώς εκεί που το θέλει. Στην κόψη του ξυραφιού, στις τελευταίες επιθέσεις, στο σουτ που κρίνει την νίκη και τον τίτλο.

Το τρίποντο του Τόμπσον αλλάζει το προβάδισμα και όμως χρόνος μένει. Ο Πάσπαλι θα βρεθεί στην γραμμή των βολών, ο κόσμος του Παναθηναϊκού θα φωνάξει πιο δυνατά και από αυτόν της Μπανταλόνα, η μπάλα θα βρει σίδερο και η χαμένη αυτή βολή θα είναι η τελευταία μαχαιριά. Όμως οι θεοί του μπάσκετ έχουν αποφασίσει ακόμα πιο οδυνηρό φινάλε. Το χρονόμετρο κολλάει, η κατοχή θα σωθεί και ο Τόμιτς πιστεύοντας ότι ο χρόνος λήγει σωστά πετάει την μπάλα προς το καλάθι σε μια απέλπιδα προσπάθεια από τη μέση του γηπέδου. Όσο όλοι κοιτούν αποσβολωμένοι την μπάλα ο μοναδικός που τρέχει προς το καλάθι είναι αυτός. Ο Ζάρκο μαζεύει την χαμένη μπάλα, σηκώνεται από τα τρία μέτρα και έχει την ευκαιρία της εξιλέωσης. Ξανά σίδερο και όπως ακριβώς ο Ομπράντοβιτς χάνεται στην αγκαλιά των παικτών του, έτσι χάνεται και η μεγαλύτερη ευκαιρία για το πρώτο. Η μοναδικά μεγάλη χαμένη ευκαιρία του Ιωαννίδη, η πρώτη του Ολυμπιακού και της Ελλάδας. Κανείς δεν είχε φτάσει τόσο κοντά όσο εκείνος ο Ολυμπιακός. Τότε ξεκινά και η "αντιδικία" του Ιωαννίδη με τον Ομπράντοβιτς όπως είχε συμβεί παλαιότερα και με τον Ίβκοβιτς. "Κοιμήθηκε ο Θεός, αυτά δεν γίνονται ούτε στα σινεμά" ήταν η τοποθέτηση του ξανθού, με τον Ζέλικο να απαντά "πως και εγώ αν έχανα, θα έψαχνα για δικαιολογίες". Ο Ολυμπιακός ήταν εμφανώς ποιοτικότερη ομάδα από την Μπανταλόνα, αυτό δεν χωρά αμφισβήτηση. Ήταν επίσης άτυχος, άραγε πόσες φορές θα μπορούσε ο μεγάλος Πάσπαλι να αστοχήσει σε τέτοιο σουτ; Όμως με τα χρόνια να έχουν περάσει και χωρίς οπαδικά γυαλιά, αν κάποιος αντέχει να δει ξανά ολόκληρο τον αγώνα η τακτική υπεροχή του Ομπράντοβιτς σε εκείνον τον τελικό ήταν άνευ προηγουμένου. Για να έχει κανείς ολοκληρωμένη εικόνα, αρκεί να δει και την σειρά προημιτελικών. Τον τρόπο με τον οποίο ο Ολυμπιακός επικράτησε της Μπολόνια με τους ψηλούς να παίζουν από μπροστά την άμυνα, στοιχείο που δεν εμφανίστηκε ποτέ από τον Ιωαννίδη στο Τελ Αβίβ. Η πίεση που ένιωσε ο ξανθός σε εκείνο το final four φάνηκε φάνηκε αργότερα όταν δήλωσε "επειδή στην Ελλάδα δεν ξέρουμε ιστορία, η Ρεάλ έπρεπε να χάσει τέσσερις τελικούς προκειμένου να σηκώσει το πρώτο Ευρωπαϊκό αλλά ο Ιωαννίδης έπρεπε να το πάρει στον πρώτο".

Ήταν γνωστό πως ο Ιωαννίδης είχε μια κόντρα με τους Γιουγκοσλάβους. Μιλώντας διαχρονικά για το σέρβικο λόμπι, αποτέλεσε εμμονή και δικαιολογία κάποιες φορές για αποτυχίες. Ο Ιωαννίδης ισχυριζόταν πως οι Σέρβοι μέσω του Μιλόσεβιτς ασκούσαν εξωτερική πολιτική με τους προπονητές λόγω εμπάργκο. Όταν τα χρόνια πέρασαν και όλες οι πλευρές ηρέμησαν, τουλάχιστον σε επικοινωνιακό επίπεδο οι τόνοι έπεσαν με τους Ιωαννίδη και Ομπράντοβιτς να ξεκαθαρίζουν πως δεν υπάρχει καμία κόντρα και τον Ίβκοβιτς να παίρνει κάποιες αποστάσεις. Το πρωτάθλημα κατέληξε ξανά στους ερυθρόλευκους απέναντι στον ΠΑΟΚ γλυκαίνοντας κάπως την πληγή του Τελ Αβίβ.



Την επόμενη χρονιά ο Ιωαννίδης θα αλλάξει τους δύο ξένους φέρνοντας τους Έντι Τζόνσον και Βολκόφ (από τον Παναθηναϊκό). Θα βρεθεί σε ακόμα έναν τελικό του πρωταθλητριών όμως θα χάσει από την ανώτερη Ρεάλ Μαδρίτης των Σαμπόνις και Αρλάουκας. Ο Σαμπόνις αποτελούσε μεγάλο απωθημένο του Ιωαννίδη που προσπάθησε να τον ντύσει στα ερυθρόλευκα το '92 όμως η Ισπανία που ταίριαζε στην ψυχοσύνθεση του Άρβιντας και είχε ηρεμήσει πλέον από το Σοβιετικό καθεστώς, έγειραν την πλάστιγγα προς την Ρεάλ. Στη διαδρομή προς τον τελικό θα γίνει και το περιβόητο παιχνίδι των νερών με την ΤΣΣΚΑ. Στο τελευταίο παιχνίδι της προημιτελικής σειράς, πέντε Ρώσοι εισάγονται στο νοσοκομείο με στοματικές διαταραχές και δηλώνουν ανήμποροι να αγωνιστούν. Ο αγώνας διεξάγεται κανονικά αλλά καταλήγει φυσικά σε φιάσκο, όταν πια με τα φάουλ η ΤΣΣΚΑ είναι ανήμπορη να συνεχίσει με πέντε και καταλήγει να αγωνίζεται με τρεις παίκτες στο παρκέ. Ο Ιωαννίδης έδωσε εντολή να παίξουν μόνο τρεις παίκτες του Ολυμπιακού όμως είναι αλήθεια πως έγινε αφότου ήταν πλέον ξεκάθαρη η τελική έκβαση τού αγώνα. Όπως κάποτε ο ίδιος είχε κατηγορήσει την Τρέισερ για δηλητηριασμένο καφέ, ήταν η σειρά της ΤΣΣΚΑ να ισχυριστεί το ίδιο για τον Ολυμπιακό. Σύμφωνα με τον Ιωαννίδη "όταν πήγαν οι παίκτες της ΤΣΣΚΑ στο νοσοκομείο της Νίκαιας ήταν ντοπαρισμένοι" αφήνοντας να εννοηθεί πως οι Ρώσοι παίκτες επινόησαν τη δηλητηρίαση για να αποφύγουν τους ελέγχους ντόπινγκ. Στην Ελλάδα ο Ολυμπιακός θα στεφθεί για τρίτη συνεχόμενη φορά πρωταθλητής επικρατώντας του Παναθηναϊκού με 45-44.



Το '96 επανέρχεται ο Γουόλτερ Μπέρι, ενώ ο Δημήτρης Παπανικολάου είναι η νέα ελπίδα της ομάδας. Η πιο σημαντική όμως απόκτηση πιστώνεται 100% στον Ιωαννίδη και είναι αυτή που θα αλλάξει ετεροχρονισμένα τα δεδομένα για την ομάδα, όμως τους καρπούς δεν θα τους χαρεί ο ίδιος αλλά ο "άσπονδος εχθρός" του Ντούσαν Ίβκοβιτς σε ένα ακόμα παιχνίδι της μοίρας. Με τα τεχνικά μέσα να μην είναι πολλά τότε, ο Ιωαννίδης στέλνει στην Γαλλία ανθρώπους να δουν από κοντά τον μικροκαμωμένο γκαρντ που σκορπάει 25αρες σε κάθε παιχνίδι και δίνει εντολή να ξεκινήσουν οι συζητήσεις για το καλοκαίρι προκειμένου να κερδίσει χρόνο από ανταγωνιστές. Έχει το στοιχείο που ο Ιωαννίδης λατρεύει, γρήγορα πόδια και εξαιρετική διείσδυση. Πείθει τον Κόκκαλη να προσφέρει ένα δίκαιο συμβόλαιο καθώς τα χρήματα είναι περισσότερα από κάθε άλλη προσφορά και τελικά ο Ντέιβιντ Ρίβερς πιάνει λιμάνι. Μάλιστα έρχεται σε αντιπαράθεση με τον Κόκκαλη διότι επιμένει σε ακόμα μια αγορά από την Γαλλία. Ο δίμετρος γκαρντ Ριγκοντό έχει όλα τα στοιχεία που αρέσουν στον Ιωαννίδη και η τιμή του είναι ακόμα προσιτή. Αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία όμως ακόμα και το παχύ πορτοφόλι του Κόκκαλη έχει όριο, καθώς δεν ξοδεύει ασύστολα μόνο στο μπάσκετ αλλά και στο ποδόσφαιρο. Κατόπιν εορτής και με την γνωστή εξέλιξη του Γάλλου playmaker, ο Ιωαννίδης είχε πέσει διάνα αλλά θα ήταν η Μπολόνια και όχι ο Ολυμπιακός που θα απολάμβανε τους καρπούς.

Η χρονιά δεν κυλά εξαιρετικά για τον Ολυμπιακό, αποκλείεται πρόωρα από το κύπελλο την στιγμή που ο Παναθηναϊκός έχει καταφέρει το μεγαλύτερο μεταγραφικό χτύπημα της Ευρώπης φέρνοντας στην Ελλάδα τον Ντομινικ Ουίλκινς. Στην Ευρώπη ο Ολυμπιακός μένει έξω από την Ρεάλ, ενώ στο Παρίσι ο Παναθηναϊκός είναι η πρώτη ελληνική ομάδα που σηκώνει το ευρωπαϊκό. Στους τελικούς του πρωταθλήματος οδηγούμαστε σε ένα απρόσμενο φινάλε. Στην κανονική διάρκεια οι δύο ομάδες μοιράζονται τις νίκες. Στο κύπελλο ο Παναθηναϊκός βγαίνει νικητής με 85-72. Το πλεονέκτημα στους τελικούς έχει ο Ολυμπιακός, είναι ακόμα οι εποχές που η έδρα σπάει πολύ δύσκολα. Η σειρά είναι ισόπαλη σε 2-2 όμως τα εσωτερικά προβλήματα του Παναθηναϊκού και η απουσία του Ουίλκινς είναι η καλύτερη ευκαιρία για τον Ολυμπιακό.



Μόνο στα πρώτα 8' ο Παναθηναϊκός παρουσιάζεται ανταγωνιστικός με το επιμέρους σκορ να είναι 14-8, ενώ ήδη στην ανάπαυλα η διαφορά έχει ανέβει στους 22 (45-23). Με 0/10 τρίποντα του Παναθηναϊκού έναντι 7/11 για τον Ολυμπιακό, το τελικό σκορ γίνεται 73-38 και το πανό "δεν ξεχνώ" θα μείνει κρεμασμένο μέχρι τις ημέρες μας, ενώ η διαφορά ανέβηκε ακόμα και στους 37.

Αυτό θα είναι ουσιαστικά και το φινάλε του Ιωαννίδη στον Ολυμπιακό που έφυγε με τρόπο άκομψο και όχι ανάλογο της προσφοράς του. Την επόμενη χρονιά μάλιστα μετά τον αγώνα του Ολυμπιακού με την ΑΕΚ του Ιωαννίδη, οι ερυθρόλευκοι εξέδωσαν ανακοίνωση αναφέροντας πως "Όλοι έγιναν μάρτυρες ότι το ελληνικό μπάσκετ δεν κινδυνεύει από τη σερβική αλλά από την ιωαννίδεια μαφία". Αν η αποχώρηση του ξανθού από τον Άρη σήκωσε πολλές συζητήσεις, η απομάκρυνση από τον Ολυμπιακό έφτασε την παραφιλολογία σε άλλα επίπεδα. Από τις διάφορες θεωρίες, τα άνισα συμβόλαια με τη "Σέρβικη κλίκα" αλλά ακόμα και οι πολιτικές προτιμήσεις μπήκαν στο μικροσκόπιο. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ της εποχής η έντονη διαφωνία είναι ο τελικός λόγος των οικονομικών δεδομένων της ομάδας και το χάσμα επικυρώνεται στις δηλώσεις του Ιωαννίδη "εγώ διαλέγω, δεν με διαλέγουν" και "τη ζωή μου την πήρα όπως την κέρδισα και όχι όπως μου την έδωσαν". Όμως η αιτία δεν βρίσκεται εκεί αλλά στο προηγούμενο καλοκαίρι.

Είμαστε πια στο επαγγελματικό μπάσκετ, τα δελτία έχουν αντικατασταθεί με συμβόλαια. Το '92 σύμφωνα με τον ίδιο τον Ιωαννίδη όλοι οι παίκτες του υπέγραψαν σε "λευκό" συμβόλαιο ως ένδειξη της πίστης στο πλάνο. Είτε αληθεύει είτε όχι, η κατάσταση έχει αλλάξει άρδην και η απόσταση της διοίκησης με τον προπονητή είναι μεγάλη, ανεξαρτήτως των εγχώριων επιτυχιών. Το καλοκαίρι του '95 ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις για το συμβόλαιό του όμως υπάρχει διαφορά ανάμεσα στις δύο πλευρές. Ο ξανθός ήθελε υπομονή, πίστευε πως η επιτυχία ήταν κοντά και χρειαζόταν χρόνο, ενώ η μόνη "εγγύηση" ήταν η διάρκεια του συμβολαίου. Παράλληλα πίστευε ακράδαντα στον κορμό, παίκτες που από μικρή ηλικία έπαιρναν παραστάσεις και ένιωθαν την ομάδα όπως ο αγαπημένος του Τόμιτς. Σε αυτήν την λογική και επειδή όπως έλεγε "το συμβόλαιο κατοχυρώνει τον εργαζόμενο και όχι τον εργοδότη", στις ανανεώσεις, ενώ δεν εμπλεκόταν στο οικονομικό σκέλος απαιτούσε μεγάλη διάρκεια. Από την άλλη πλευρά η διοίκηση έβλεπε πως η κορυφή της Ευρώπης δεν είχε ακόμα επιτευχθεί. Είχαν περάσει αρκετά χρόνια πια με τον Ιωαννίδη στον πάγκο, η πίστωση χρόνου είχε παρέλθει και το αποτέλεσμα θα έπρεπε να ήταν άμεσο. Φυσικά δεν υπήρχε απογοήτευση για τις επιδόσεις του Ιωαννίδη, εντός συνόρων η ομάδα ήταν διαρκώς στην κορυφή όμως αυτό δεν αρκούσε.

Η διοίκηση έπρεπε να πάρει μια κομβική απόφαση, είτε να εμπιστευτεί τον τρόπο του Ιωαννίδη για τα επόμενα χρόνια είτε να γυρίσει σελίδα. Την υπόθεση ανέλαβε προσωπικά ο ίδιος ο Κόκκαλης και παρά τον αμοιβαίο σεβασμό, θα ήταν αδύνατο να δεχθεί τη συζήτηση του όποιου διλήμματος. Συμβιβαστική λύση επί του πρακτέου δεν βρέθηκε. Η χρονιά του '96 θα ήταν όπως αποδείχθηκε η τελευταία του ευκαιρία. Όταν μάλιστα ο αντίπαλος Παναθηναϊκός τα κατάφερε ακολουθώντας διαφορετικό δρόμο, η απόσταση μεγάλωσε κι άλλο. Στο τέλος της σεζόν έγινε η ύστατη προσπάθεια αλλά ακόμα μια φορά οι συζητήσεις ξεκίνησαν από το ίδιο σημείο και ήταν ξεκάθαρο πλέον πως δεν θα μπορούσε να υπάρξει συνέχεια. Το σημείο τριβής δεν ήταν το οικονομικό λοιπόν αλλά η διάρκεια, στοιχείο που υποδήλωνε δισταγμό από τη διοίκηση στο οργανόγραμμα που έτρεχε. Σε ανύποπτο χρόνο ο Ιωαννίδης θα το επιβεβαιώσει έμμεσα όταν θα εξομολογηθεί πως το μοναδικό λάθος εκείνης της περιόδου ήταν που δεν αποχώρησε το '95 ως ακόμα μια ένδειξη πως οι αιτίες βρίσκονταν στον πυρήνα πια της συνεργασίας. Οφείλει πάντως να του αναγνωριστεί πως η ομάδα του Ολυμπιακού που θα κατακτήσει τον Ευρωπαϊκό τίτλο του '97 στην Ρώμη είναι εν πολλοίς δικές του επιλογές. Ο αντίλογος βέβαια περί διαφορετικής διαχείρισης και τακτικής ανάγνωσης από τον Ίβκοβιτς, είναι ακόμα μια από τις πολλές μεγάλες συζητήσεις περί Ιωαννίδη.



Επόμενος σταθμός στην καριέρα του είναι η ΑΕΚ του Ιωάννη Φιλίππου που έχει τερματίσει στη 10η θέση. Προσθέτει στο ρόστερ τους Αλεξάντερ και Μπιλ Έντουαρντς, ενώ την επόμενη χρονιά επιλέγει την εμπειρία του Μπάνε Πρέλεβιτς και του Γουίλι Άντερσον. Αποφασίζει επίσης να ρίξει στα βαθιά τον Ιάκωβο Τσακαλίδη μετά την αποτυχία με τον Ρίβας. Με την ΑΕΚ δεν θα κατακτήσει κάποιον τίτλο θα προσπαθήσει όμως να κάνει τη μεγάλη έκπληξη της χρονιάς στην Ευρώπη. Το 1998 θα τερματίσει πρώτη στον όμιλο της πρώτης φάσης και στον επόμενο γύρο η ΑΕΚ θα είναι ξανά πρώτη. Απέναντι στην Σπλιτ για την φάση των 16 θα προκριθεί με 2-0 και στην φάση των 8 θα πετάξει εύκολα την Άλμπα ξανά με δύο νίκες σε ισάριθμα παιχνίδια. Στο final four της Βαρκελώνης όλοι περιμένουν ιταλικό εμφύλιο στον τελικό απέναντι στην Κίντερ και Μπενετόν. Η ΑΕΚ όμως θα κάνει την έκπληξη, ο Μπάνε με το τρίποντο θα σφραγίσει τη νίκη και ο Ιωαννίδης θα πάρει την εκδίκησή του απέναντι στον Ομπράντοβιτς. H AEK θα προσπαθήσει εκ νέου την υπέρβαση στον τελικό απέναντι στην Κίντερ του Μεσίνα, όμως η ποιότητα των Ντανίλοβιτς, Σάβιτς, Ριγκοντό, Σκονοκίνι και Νεστέροβιτς είναι ανώτερη με το τελικό σκορ να διαμορφώνεται στο φτωχό 58-44. Αυτή είναι και η τελευταία μεγάλη παράσταση του Ιωαννίδη και όπως αρέσουν στην ζωή τα περίεργα παιχνίδια, ο Ριγκοντό θα είναι ο πρώτος σκόρερ του τελικού. Ίσως η ιστορία να ήταν εντελώς διαφορετική αν το καλοκαίρι του '95 το αστέρι της Σολέ φορούσε τα ερυθρόλευκα αντί να μετακινηθεί στην Ορτέζ.



Το εκρηκτικό του ταπεραμέντο δεν απουσιάζει ούτε στο πέρασμα από την ΑΕΚ φυσικά. Στον τελικό του κυπέλλου με τον Άρη στο Αλεξάνδρειο νιώθοντας αδικημένος από τη διαιτησία δεν χαρίζεται ούτε στην παλιά του ομάδα. Αρνείται να πάει στην συνέντευξη τύπου όμως αλλάζει την απόφασή του και δηλώνει "έχω δει πολλά στην ζωή μου, αλλά έπρεπε να μας το πουν ότι δεν χρειαζόταν να κατέβουμε". Το σόου συνεχίζεται όμως και στο πρωτάθλημα, όταν στην σειρά με τον Παναθηναϊκό καταφέρνει να πιαστεί στα χέρια με τον Φάνη Χριστοδούλου. Έναν παίκτη που προσπάθησε δύο καλοκαίρια να φέρει στον Ολυμπιακό όμως οι διαφορές τους ήταν ανυπέρβλητες.

Η σεζόν '99-'00 είναι η τελευταία του Ιωαννίδη στους πάγκους συλλόγων. Επιστρέφει στο λιμάνι, που αδίκως δεν ανανέωσε την ομάδα που κατέκτησε το ευρωπαϊκό στην Ρώμη το '97. Ο Παναθηναϊκός έχει πλέον στον πάγκο του τον Ομπράντοβιτς, ενώ ο Μποντίρογκα που δεν φόρεσε τα κόκκινα το '92 φορά τα πράσινα. Το ρόστερ του Ολυμπιακού δεν εμπνέει εμπιστοσύνη με τα ονόματα των Φαμπρίτσιο Ομπέρτο, Παπανικολάου, Τάρλατς, Τόμιτς και Ντε Μιγκέλ να ξεχωρίζουν. Ωστόσο ο Ολυμπιακός καταφέρνει να κερδίσει τον Παναθηναϊκό δύο φορές στην κανονική διάρκεια σπάζοντας το αήττητο που έχει χτίσει από την μετακίνησή του στο ΟΑΚΑ και το ίδιο πετυχαίνει με την ΑΕΚ. Τερματίζει πρώτος στην κανονική διάρκεια και παρά τον αποκλεισμό από τους 16 στην Ευρώπη εμπνέει την πεποίθηση για την υπέρβαση στα playoffs του πρωταθλήματος. Στους ημιτελικούς όμως θα αποκλειστεί από τον ΠΑΟΚ και το τέλος θα είναι ακόμα πιο δυσανάλογο της ιστορίας των δύο, τόσο του συλλόγου όσο και του Ιωαννίδη.



Η αρχή θα γίνει όταν η ομάδα στην επίσημη σελίδα της θα δημοσιοποιήσει την αλληλογραφία μεταξύ Κόκκαλη και Ιωαννίδη. Ο Ιωαννίδης έχει υπογράψει κλειστό τριετές όμως η διοίκηση απαιτεί την απομάκρυνσή του προσφέροντας μερική αποζημίωση επί του συνόλου του συμβολαίου. Από την πλευρά του ο Ιωαννίδης θεωρεί προδοσία την απόλυση καθώς το κλειστό τριετές ήταν η προϋπόθεση για το μακρόπνοο πλάνο. Θέλει να δουλέψει την ομάδα, να την ενισχύσει χρονιά με την χρονιά ώστε να είναι ανταγωνιστική για πρωταθλητισμό. Η πλευρά Κόκκαλη επιμένει και ο Ιωαννίδης απαιτεί ολόκληρο το χρηματικό ποσό του συμβολαίου για την αποδέσμευση. Η υπόθεση οδηγείται μέχρι τα δικαστήρια και η κατάσταση ξεφεύγει όταν ο Μίλαν Τόμιτς καλείται να καταθέσει εναντίον του Ιωαννίδη. Τελικά η υπόθεση οδηγείται σε συμβιβασμό, ο Τόμιτς δικαίως δηλώνει "έχω μετανιώσει, οι παίκτες δεν πρέπει να μπλέκονται με τα διοικητικά", ενώ η ομάδα έχει περάσει στα χέρια του Ηλία Ζούρου.

Το πρώτο βραχύβιο πέρασμα τού Ιωαννίδη από την Εθνική Ελλάδας ακολούθησε ακόμα ένα μικρότερο σε διάρκεια. Το 2001 επέστρεψε ως τεχνικός σύμβουλος αλλά μετά την αποτυχία του Ευρωμπάσκετ, η ομοσπονδία αποφάσισε να τον χρίσει πρώτο προπονητή ξεσηκώνοντας ποικίλες αντιδράσεις. Στο ευρωμπάσκετ του 2003 υπό την καθοδήγηση του Ιωαννίδη η Εθνική ηττήθηκε στα προημιτελικά από την Ιταλία που σήμανε και το τέλος της καριέρας του ξανθού από τους πάγκους. Μοναδικό ίσως παράσημο εκείνου του περάσματος ήταν η κλήση στην εθνική του Δημήτρη Διαμαντίδη όντας ακόμα παίκτης του Ηρακλή.

Με τα χρόνια να έχουν περάσει, ο ίδιος σε μια από τις ελάχιστες στιγμές αυτοκριτικής υποστήριξε πως ο τρόπος που έβλεπε την αντιπαλότητα (με ΠΑΟΚ και Παναθηναϊκό) ήταν λάθος. "Πρέπει όλοι να καταλάβουμε και πρώτος εγώ, πως το να είσαι αντίπαλος είναι διαφορετικό από το να είσαι εχθρός. Ήταν λάθος μου για παράδειγμα που υπήρξα αντιΠΑΟΚ, ήμουν απλά Άρης".

Ήταν γνωστό πως τα χρόνια της ακμής του όχι μόνο δεν συζητούσε την μετακίνησή του σε αντίπαλο αλλά δεν μπορούσε να διανοηθεί παίκτης του να προβεί σε τέτοια "προδοσία". Ίσως αυτή η μεταστροφή να φαίνεται εν μέρει και από το γεγονός πως τόσο στην περίπτωση του Διαμαντίδη όσο και σε αυτή του Τσαρτσαρή, η προτροπή του ήταν να επιλέξουν τον Παναθηναϊκό καθώς ήταν αρκετά πιο οργανωμένος σύλλογος εκείνη την εποχή. Γράφω ίσως διότι αφενός οι σχέσεις του με τον Ολυμπιακό δεν αποκαταστάθηκαν ποτέ, αλλά αφετέρου διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε πως ο ξανθός βρέθηκε σε συζητήσεις ώστε να αναλάβει τον εξαιρετικά ταλαντούχο ΠΑΟΚ (Στογιάκοβιτς, Ρετζιά κλπ) ωστόσο η κόκκινη γραμμή δεν μπόρεσε να ξεπεραστεί. Ήταν εκείνο το σημείο που δήλωσε το ιστορικό "όλοι στην Ελλάδα έχουν δικαίωμα να εργαστούν όπου επιθυμούν εκτός από τον Ιωαννίδη". Με τις γέφυρες του Ολυμπιακού να έχουν πέσει, τον Άρη αδύναμο και την Ευρώπη να δείχνει εμπράκτως ελάχιστο ενδιαφέρον (με εξαίρεση την Λιμόζ) ίσως ήταν αναγκαία μια τέτοια δήλωση. Όμως πράγματι αρνήθηκε για δεύτερη φορά την μεταγραφή στον Παναθηναϊκό για λόγους αρχής, παρόλο τον απεριόριστο σεβασμό προς το πρόσωπο του Παύλου Γιαννακόπουλου για τον οποίο είχε πει "πραγματικά είναι κρίμα που δεν γινόταν να συνεργαστώ μαζί του, τον σέβομαι περισσότερο από οποιονδήποτε, είναι μπαχτσές όπως λέμε στην Θεσσαλονίκη, αυτός ο άνθρωπος δεν θα πήγαινε πίσω ποτέ και τόσα χρόνια δεν συγκρούστηκε με κανέναν γιατί όλοι οι άλλοι φοβόντουσαν την σύγκρουση".



Δεν έχω βρεθεί σε συζήτηση για τον Ιωαννίδη που να μην ακουστούν και οι δύο εκδοχές. Αυτή που τον θέλει να είναι τον μεγαλύτερο Έλληνα προπονητή και αυτή που τον θεωρεί loser από τις ευρωπαϊκές πορείες του. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στην μέση. Είχε κάποιες μεγάλες αστοχίες ή αν προτιμάτε εμμονές που του στοίχισαν στην διαδρομή του. Έχασε κάποια μεγάλα ιστορικά ραντεβού με αποκορύφωμα του Τελ Αβίβ αλλά και με τον Άρη. Υπήρξε όμως και καινοτόμος συμβάλλοντας στην εξέλιξη του ελληνικού μπάσκετ. Σε σύγκριση με τους υπόλοιπους Έλληνες προπονητές της εποχής ήταν σίγουρα πιο μπροστά. Δεν είναι καθόλου μικρό επίτευγμα και η συμβολή του αναμφισβήτητα μεγάλη.

Τελικώς μάλλον ο ίδιος αδίκησε τον εαυτό του και ας μίλαγε πάντα για την αδικία που βίωνε είτε από την τύχη είτε από άλλους παράγοντες. Αν ήταν πιο συμβιβαστικός, πιο διαλλακτικός και λιγότερο συγκεντρωτικός θα μπορούσε το πέρασμα από τον Ολυμπιακό να ήταν ακόμα μεγαλύτερο, να απολάμβανε την πίστωση χρόνου που απαίτησε και να είχε περισσότερες ευρωπαϊκές ευκαιρίες με την εξαιρετική ομάδα που δημιούργησε. Υπήρξε ιδιαίτερος όπως ιδιαίτερη ήταν και η σχέση του με το πινακάκι κατά την διάρκεια των τάιμ άουτ. Όταν όλοι οι προπονητές σχεδίαζαν ένα play ώστε να ξεκολλήσει η ομάδα, o Ιωαννίδης πολλές φορές προτιμούσε τα λόγια από τον οπτικό σχεδιασμό της επόμενης επίθεσης. Είναι και αυτό ένα δείγμα της προσωπικότητάς του.

Ήταν ο πρώτος που μίλησε στην Ελλάδα για το περίφημο "ψυχισμό" όπως ήθελε να τον αποκαλεί και επέμεινε όταν οι περισσότεροι τον αγνόησαν. Αυτό που εννοούσε ήταν η ψυχολογική προετοιμασία αλλά και υποστήριξη στα δύσκολα. Φυσικά πάντα με τον δικό του τρόπο, ήθελε να περάσει το πνεύμα νικητή στους παίκτες του. Απαιτούσε το 100% από κάθε παίκτη και πίστευε πως για να το πάρει υπήρχε μια αναγκαία συνθήκη. Ο κάθε παίκτης θα έπρεπε να νιώθει -ανεξαρτήτως αν ίσχυε ή όχι- ότι είναι ανώτερος του αντίπαλου.

Αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, κατάφερε να συγκεντρώσει τα φώτα πάνω του πολλές φορές για τους λάθους λόγους. Διαχειρίστηκε ίσως άκομψα πολλές ισχυρές προσωπικότητες και με κάποιες έφτασε στα άκρα, ενώ με άλλες αγαπήθηκε παράφορα όπως για παράδειγμα ο ίδιος ο Τάρπλει που δήλωσε ότι είναι ο καλύτερος προπονητής που είχε ποτέ. Αυθεντικός και ειλικρινής, το μόνο σίγουρο που δεν μπορείς να του καταλογίσεις είναι πως δεν φοβήθηκε να πει ανοιχτά την γνώμη του. Ποιά είναι η συμβολή του στην εξέλιξη του μπάσκετ στην Ελλάδα επαφίεται στην υποκειμενική γνώμη του καθενός. Υπήρξε πρωτοπόρος εντός συνόρων σε ζωτικούς τομείς του μπάσκετ, όπως ήταν η ταχυδύναμη και τα ατομικά fundamentals των παικτών. Πρόκρινε την παρουσία υψηλόσωμων γκαρντ, έδωσε χώρο σε νέους παίκτες να εξελιχθούν και ανέδειξε την αμυντική συνεργασία. Αν μη τι άλλο, αυτός ο άνθρωπος παρουσίασε στην Ελλάδα τον αυτοκράτορα Άρη αλλά και τον διάδοχο Ολυμπιακό της νέας εποχής, των επιτυχιών και των τίτλων. Πέρα από συμπάθειες και αντιπάθειες, οπαδισμούς και αντιπαλότητες, αυτά αρκούν για ένα μεγάλο hats off στον ξανθό του ελληνικού μπάσκετ και όλες τις στιγμές που μας χάρισε.


ΥΓ. Το άρθρο αφιερώνεται ολόψυχα στον φίλο Αποστόλη που το ζήτησε επανειλημμένως και βοήθησε με τις γνώσεις του στο αφιέρωμα για τον ξανθό. Παλιόγερε, με κούρασες για να απολαύσεις το πρωινό καφέ και τσιγάρο σου αλλά χαλάλι σου!